Mấy chữ này nghĩa là gì vậy? Desktop, cái mặt bàn hay cái... cục cưng máy tính?
HOÀNG NGỌC GIAO

Sau khi máy tính khởi động, bạn thấy có nhiều hình ảnh nho nhỏ xuất hiện trên một nền màu trống trải. Phần nền ấy kêu bằng desktop, tức là cái mặt bàn giấy. Quả thực, trước mắt bạn chính là một “bàn làm việc”. Các hình ảnh xinh xắn chính là những công cụ làm việc đó, không phải đồ chơi trẻ con đâu! Nhìn kỹ, bạn có thể thấy trên mặt bàn bày sẵn “trăm thứ bà rằn”: một vài cái cặp hồ sơ, một cuốn sổ tay, một cái sọt rác Recycle Bin (sọt rác cũng đặt trên mặt bàn, như thế mới... hiện đại). Có thể có cả hộp thư, điện thoại, máy nghe nhạc và xem phim để giải sầu nữa! Chễm chệ ở một góc bàn chính là cái công cụ quản lý máy tính của bạn (My Computer). Muốn xài công cụ nào, bạn dùng chuột để “rờ” vào thứ ấy và bấm nhanh phím trái của chuột hai lần.

Mặt bàn làm việc sang trọng, bề thế thường có lót kính. Bên dưới tấm kính ấy, bạn có thể đặt vài hình ảnh trang trí để thiên hạ biết rằng “con mắt mỹ thuật” của mình không phải loại xoàng. Với “bàn làm việc” trong máy tính cũng vậy, bạn có thể dùng hình ảnh bất kỳ đặt sau “tấm kính” trên mặt bàn, gọi là Wallpaper (giấy dán tường, không, có lẽ nên kiến nghị chú Bill Gates đổi thành “khăn trải bàn” cho nó đúng... ngữ cảnh). Chuyện này không khó. Bạn hãy trỏ chuột vào chỗ trống trên “mặt bàn” và bấm phím phải của chuột. Khi thấy một trình đơn (menu) hiện ra, bạn chọn mục Properties. Động tác này làm xuất hiện một cửa sổ. Trong phần Background của thẻ Desktop trên cửa sổ ấy, bạn tùy ý chọn hình ảnh trang trí. Bạn có thể bấm nút Browse để lục lọi những hình ảnh có sẵn trên máy của mình. Nếu chọn được hình ưng ý, bạn bấm nút OK để đóng cửa sổ. Hình ảnh được chọn sẽ xuất hiện ngay lập tức trên mặt bàn. Nếu không có hình nào “coi được”, có lẽ bạn phải hỏi xin bà con cô bác xung quanh. Bạn nhớ đừng chọn những hình “xốn con mắt”, sau này rất khó tập trung làm việc, hoặc rất... bất tiện nếu có trẻ con dùng chung máy tính ở nhà!

Vì máy tính mà bạn thường thấy được đặt trên mặt bàn nên dân Mỹ tiện mồm gọi chính cái máy tính cũng là desktop. Trong trường hợp này, dân mình cẩn thận hơn, dịch là máy tính để bàn, chứ không nói năng... luông tuồng như “dân xứ Cờ Hoa”. Nói cho công bằng, dân Mỹ gọi máy tính để bàn là desktop nhằm cố ý phân biệt với các loại máy tính khác, chẳng hạn như laptop (máy tính đặt trên đùi) hay notebook (sổ ghi chép). Laptop hay notebook là loại máy gọn nhẹ, đắt tiền mà dân mình chỉ thích xách tay lượn qua, lượn lại nên kêu bằng máy tính xách tay.

Túm lại, bạn đừng quên rằng cái từ desktop có hai nghĩa khác nhau nhé!