ROBOT QUAY PHIM Ở VIỆT NAM: Đã tới... giờ G?

HỒNG NHUNG

Ở Việt Nam, giá nhập khẩu một Robot Camera Crane (RCC) có tay dài khoảng 6m là 30.000 USD, quá cao đối với các đài truyền hình địa phương. Đây là một cản ngại lớn cho việc ứng dụng rộng rãi công nghệ tự động trong thực tế, nên...

Là chủ nhiệm đề tài cấp quốc gia “Ứng dụng robot trong môi trường độc hại và không an toàn”, Tiến sĩ Lê Hoài Quốc (Chủ nhiệm Bộ môn Điều khiển tự động, Khoa Cơ khí, Đại học Bách khoa TPHCM) mong muốn chế tạo và đưa vào sử dụng rộng rãi robot tự động trong các lĩnh vực xây dựng, bốc dỡ hàng ở cảng, khai thác mỏ... Tuy nhiên, trong hoàn cảnh hiện nay, vì nhiều lý do, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực này chưa mặn mà lắm đối với ý tưởng đó.

Tháng 11/2002, tại buổi lễ phát động cuộc thi Robocon Việt Nam, Tiến sĩ Lê Hoài Quốc đã trao đổi với lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) về ý tưởng sẽ thiết kế và chế tạo RCC made in Vietnam. Nhu cầu trang bị một robot dạng này vốn đã có từ lâu nhưng vì tài chính hạn hẹp nên với VTV, đó vẫn chỉ là “dự án”. Ngay khi nghe ý tưởng của Tiến sĩ Quốc, Ban lãnh đạo Văn phòng đại diện phía Nam của VTV đã đề nghị Khoa Cơ khí, Đại học Bách khoa TPHCM thiết kế, chế tạo dạng Camera Crane gá trên giá cố định và có thể di chuyển trên xe, tầm với của cần mang camera có thể thay đổi được trong phạm vi tối đa 12m.

Chỉ trong bốn tháng, về cơ bản, RCC đã được Tiến sĩ Quốc và các đồng sự của ông hoàn tất. RCC này nặng khoảng 1,2 tấn, tầm hoạt động rất rộng và linh hoạt. Vị trí gắn camera trên đầu cần trục có cấu tạo như khớp cổ tay, giúp camera có thể quay về mọi hướng, thu hình ở mọi góc độ. Ngoài ra, vị trí này còn được gắn một bộ mã hoá góc quay (Rotary Encoder) để điều khiển camera luôn bám sát mục tiêu, đối tượng cần quay. RCC có hai bộ điều khiển: tự động hoàn toàn và bán tự động. Tuỳ từng chương trình, tuỳ theo yêu cầu của đạo diễn, RCC có thể tự động vận hành hoặc do người quay phim điều khiển. RCC còn có thể tháo lắp để dễ dàng vận chuyển. “Cái khó nhất đối với chúng tôi – Tiến sĩ Quốc nói - là bảo đảm độ ổn định cho camera, làm sao để dừng chính xác vị trí yêu cầu và cần trục không rung khi di chuyển. Hiện nay, chúng tôi đã đạt được một số trong số các yêu cầu trên, cánh tay robot lên xuống rất êm, quay rất tốt và dừng rất chính xác vị trí yêu cầu. Tuy nhiên, chuyển động qua lại còn hơi rung, sẽ ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh thu về. Do vậy, chúng tôi đang tiếp tục khắc phục nó”.

Ban đầu, cả nhà chế tạo và VTV đều muốn hoàn tất con robot này để phục vụ cho cuộc thi Robocon Việt Nam năm nay nhưng khi triển khai thực hiện, nhóm chế tạo mới phát hiện: Để camera hoạt động và truyền hình ảnh thu được về máy tính, phải có bốn sợi cáp loại đặc chủng. Họ đã săn lùng trên thị trường nhưng tìm không ra và phải chờ VTV đặt mua ở nước ngoài. Ngay cả màn hình (monitor) cũng là loại đặc chủng, phải đặt mua tại Mỹ.

Chưa có cáp, nghĩa là chưa thể thử nghiệm để tìm ra những nhược điểm, chưa thể hiệu chỉnh để hoàn thiện. Các nhà chế tạo đành quay thử bằng camera cá nhân. Theo Tiến sĩ Quốc, vì đây không phải loại camera dùng trong lĩnh vực truyền hình và chất lượng quay chưa được VTV nghiệm thu nên chưa thể khẳng định được hiệu quả của nó. Tuy nhiên, trước mắt có thể thấy chi phí chế tạo RCC trong nước chỉ bằng khoảng 1/4 giá nhập khẩu hàng cùng loại. Do vậy, các đài truyền hình địa phương cũng có thể trang bị cho mình ít nhất là một RCC với độ dài cần trục phù hợp. Điều này sẽ mở ra một chân trời mới cho công nghệ truyền hình Việt Nam trong tương lai.