Lứa trẻ và những dự báo từ một cuộc thi

YẾN XUÂN - TÂM TÂM

Đây là cuộc thi “Nhận xét trang web” do báo Sài Gòn Tiếp Thị tổ chức lần thứ ba trong khuôn khổ Hội chợ Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao diễn ra tại TPHCM từ ngày 26/4 đến 2/5/2003. Điều khác hơn ở năm nay là đề tài cuộc thi là: “Diễn tả những cảm xúc ấn tượng nhất của người dự thi khi tham quan trực tiếp gian hàng và truy cập trang web của doanh nghiệp (liên tưởng từ thực tế đến kỹ thuật số, hai trong nhiều cách quảng bá thương hiệu và bán hàng của doanh nghiệp)”, với quy định bài viết không quá 150 từ. Thí sinh nào tinh ý sẽ nhận ra ngay cụm từ chủ đạo: “thương hiệu-sản phẩm-gian hàngtrang web” đồng nhịp với cờ phướn, pa-nô đầy khu vực hội chợ: “Thương hiệu mạnh, sản phẩm mới”. Người dự thi đa phần là tự tìm kiếm ấn tượng từ các gian hàng, hay chọn lựa truy cập theo danh mục các website doanh nghiệp do Ban Tổ chức cung cấp trên mạng tại địa chỉ www.hvnclc.com.vn và trên bảng giấy dán tại một số địa điểm.

Cuộc thi thu hút 202 bài thi. Có nhiều người đã gửi từ bốn đến sáu bài dự thi, có kèm ảnh chụp gian hàng, chụp từ màn hình trang web như Trần Văn Mười, Trần Mỹ Khanh, Lê Thị Mai Trang,... Tuyệt đại đa số người dự thi ở lứa tuổi 19-25 (sinh viên hay người mới ra trường), song nhóm người trên 31 tuổi cũng phân bố khá đều. Các thí sinh trong độ tuổi 19-30 chiếm ưu thế: đạt nhiều giải và đạt các giải cao, như Đỗ Ngọc Tâm - giải nhất, Nguyễn Phạm Hải Đăng - giải đặc biệt; khẳng định sự nhanh nhạy của lớp trẻ trong quá trình liên kết giữa gian hàng thực tế với... kỹ thuật số.

Tuy nhiên, các bài phạm quy khá nhiều: vượt 150 chữ; chỉ nói gian hàng hoặc chỉ nói trang web; hoặc chỉ nói cảm tưởng về sản phẩm. Ngay từ phiên họp trước cuộc thi, Ban Giám khảo cũng đã tỏ ra dè dặt: “ Với 150 chữ, bài viết phải hết sức cô đọng, khúc chiết thì mới gây xúc cảm cho người đọc. Không biết có đủ bài có chất lượng để trao giải không?”. Sự lo âu ấy lắng dần theo số lượng bài nhận được mỗi ngày; từng giám khảo chắt lọc những dòng chữ của thí sinh và... cười một mình.

Đỗ Ngọc Tâm (giải Nhất) Lê Thị Mai Trang (giải Nhì)

Bài đạt giải Nhất viết khá khúc chiết về Công ty cổ phần Kinh Đô (www.kinhdofood.com), với tám ý gạch đầu dòng và một nhận xét, được Trưởng ban Giám khảo cô đọng trong tựa đề: “Trang web không chỉ để trang trí”. Bài nhận giải Đặc biệt - một handheld PC trị giá 400 USD do Công ty TNHH Thương mại - Công nghệ - Tư vấn T&H tặng cho bài hay nhất viết về website - của Hải Đăng viết về Công ty Văn hóa Tổng hợp Bến Thành (Bến Thành Audio - Video - www.mp3-vn.com) có những ý sau: Thông tin cập nhật còn chậm, nhất là các buổi live show, các chương trình ca nhạc... Phần New Song MP3 còn quá ít ỏi, lại không có lời bài hát. Tuy nhiên, điều đáng khen là ở phần giới thiệu những tâm sự của ca sĩ. Điều này sẽ giúp thính giả hiểu hơn về thần tượng của mình.

Các site được truy cập nhiều và ấn tượng là SJC (www.sjcvn.com), Vinamilk, Kinh Đô,... Xí nghiệp Liên hiệp Dược Hậu Giang (www.hgpharm.com.vn), đơn vị tự nhận mình là “làm thương hiệu theo kiểu con nhà nghèo” được nhận xét khá tốt: “Trang web có mục diễn đàn thiết kế khá tốt, thông tin cập nhật khá chu đáo với nhiều ý kiến của các chuyên gia và bác sĩ. Gian hàng được thiết kế rất dễ thương - như một căn nhà ấm áp với sắc đỏ của sản phẩm mới Fubenzon (được tiếp thị triệt để)” (Võ Quang Định, sinh năm 1970, nghề nghiệp giáo viên, giải Ba). Trang web của Kinh Đô được đánh giá là “ba dễ: dễ vào, dễ nhớ, dễ tìm kiếm”, Biti’s (www.bitis-vn.com): “thể hiện rõ sự đa dạng của sản phẩm và có một gian hàng duyên dáng nhất”, PNJ (www.pnj.com.vn): “trang web thân thiện”, SJC: “trang web cập nhật tốt”, Bibica (www.bbica.com): “có thể tham gia siêu thị trên mạng”, còn Gốm sứ Minh Long I (www.minhlong1.com) được bạn Bùi Đức Minh (giải Khuyến khích) nhận xét bằng hai bài thơ một lúc: “Mời bạn vào trong, showroom điện tử, tiếng nhạc êm êm, dịu dàng dẫn dắt, tham quan gian hàng, bố cục nhẹ nhàng, phong cách sang trọng, thông tin đầy đủ, cụ thể rõ ràng,...”.

Có nhiều bài viết trực tiếp khẳng định mối liên hệ giữa trang web với gian hàng: Khách hàng dành nhiều thời gian tìm xem, chọn lựa từ hình ảnh-mẫu mã-giá cả các sản phẩm được chào mời trên web rồi mới tìm mua tại gian hàng. Có rất nhiều trang web không làm được điều này. Muốn đạt được, trang web đó phải luôn luôn được cập nhật, nhất là khi đang diễn ra một cơ hội lớn như khi tham dự hội chợ Hàng Việt Nam Chất lượng cao này. Trong bài viết của mình, Lê Vũ Mai Thy (giải Khuyến khích) nhấn mạnh: “Website của Công ty SJC đã bám sát cập nhật theo hoạt động của doanh nghiệp này, thể hiện ở chỗ trên website có đường dẫn đến trang web để cập nhật đến sản phẩm trưng bày tại Hội chợ. Khách hàng có thể tìm hỉểu trước khi đến gian hàng SJC, xem xét lựa chọn sản phẩm trước khi đến hội chợ để mua sắm”. Nhận xét này cũng thống nhất với nhận xét của Ban Giám khảo khi chấm chung khảo: “Các trang web của doanh nghiệp Việt Nam đang dừng ở mức giới thiệu chung, chưa thật sự trở thành một “cánh tay nối dài” - chữ của thí sinh - của doanh nghiệp”.

Ngay việc ghi tên website lên gian hàng của mình cũng là một cách vừa quảng bá thương hiệu “kỹ thuật số”, vừa hưởng ứng cuộc thi để cổ động cho chính mình trước mắt nhìn của hàng vạn lượt người đi hội chợ. Rất tiếc, theo thống kê chưa đầy đủ của Ban Giám khảo thì trong 88 đơn vị có địa chỉ trang web, 270 doanh nghiệp với 950 gian hàng tham dự hội chợ, chỉ có chưa tới 20 gian hàng thực hiện việc trên. Hiện tượng này chứng tỏ các doanh nghiệp Việt Nam chưa mặn mà lắm trong việc khai thác thế mạnh của Net để quảng bá thương hiệu, tiếp thị khách hàng “kỹ thuật số”. Chính vì thế, ba năm liền, Hội chợ vẫn duy trì cuộc thi “Nhận xét trang web” – vừa là tạo sân chơi cho những vị khách trẻ tuổi, vừa để “hâm nóng” bầu không khí ứng dụng công nghệ thông tin – thương mại điện tử đang ở thời điểm đầu mùa ở nước ta. Riêng năm nay, bên cạnh cuộc thi, Công ty T&H còn tổ chức tư vấn ngay tại Hội chợ cho các doanh nghiệp có nhu cầu thiết kế và duy trì trang web của đơn vị mình. Đồng thời, Ban Tổ chức dự kiến sẽ in và gửi tặng ngay 17 bài đạt giải cho các doanh nghiệp, coi như đóng góp một tài liệu “tư vấn tham khảo”. Nếu làm được, đây là nỗ lực rất đáng quý của Ban Tổ chức. Vì các bài dự thi hai năm trước phân tích rất đa dạng, sâu sắc, đề cập được cả phần kỹ thuật, mỹ thuật và tư duy bước đầu ứng dụng thương mại điện tử nhưng đến nay vẫn còn nằm trong... kho lưu trữ của báo Sài Gòn Tiếp Thị.

Những khách hàng hiện tại ở lứa tuổi “chíp” – những người dự thi năm nay, và phụ huynh của họ - lứa tuổi “chíp sồn sồn” - đang và sẽ là những khách hàng chính yếu của các doanh nghiệp. Do đó, không cần chờ đến kết quả cuối cùng của cuộc thi, chỉ riêng sự nhiệt tình dự thi của các em (và phụ huynh các em) đã là dự báo về một xu hướng chiến lược và phương thức tiếp thị cần có trong tương lai gần của các doanh nghiệp: thương mại điện tử! Khi máy tính và công nghệ thông tin len sâu vào mọi ngóc ngách cuộc sống, khi internet tiếp cận khách hàng suốt ngày đêm và mọi nơi có điện - điện thoại, khi giá cước truy cập ngày càng giảm theo xu thế, doanh nghiệp nào không sớm thể nghiệm “cánh tay nối dài” của mình, e có lúc nước-đến-chân-nhảy-không-kịp. Chúng ta hãy đợi đấy, nhưng mong rằng dự báo của cuộc thi còn vang dài suốt cả năm, để cuộc thi năm 2004 chúng ta có thêm nhiều “chất lượng mới”!