Tìm lại hy vọng đã mất với GETDATABACK

TUẤN CƯỜNG

Đã bao giờ bạn gặp phải tình huống như thế này chưa: Một ngày đẹp trời nào đó, mở máy lên, không detect được ổ cứng, dữ liệu bị virus ăn mất sạch sành sanh, v.v... Thế là tất cả các công trình, dữ liệu bạn làm lâu nay bỗng chốc không cánh mà bay. Những lúc như vậy, bạn phải làm sao đây? Đừng lo, trên thị trường hiện nay có rất nhiều phần mềm phục hồi dữ liệu cho bạn chọn lựa. Xin mách bạn sử dụng một trong những chương trình đó: GetDataBack (GDB) của Runtime Software (http://www.runtime.org/gdb.htm).

GDB có hai phiên bản, một dùng cho hệ thống FAT và một dùng cho hệ thống NTFS. Việc sử dụng hai phiên bản này hoàn toàn tương tự nên tôi chỉ giới thiệu phiên bản dùng cho FAT, khá phổ biến hiện nay. GDB sẽ giúp bạn truy tìm lại những dữ liệu đã mất do ổ cứng bị hư vì virus phá, dữ liệu bị xóa nhầm, format hay Fdisk đĩa. GDB có thể phục hồi được dữ liệu trên những ổ đĩa mà ngay cả Windows cũng không nhận ra được nữa - nói cách khác, phục hồi thông tin của tất cả các thư mục, trừ thư mục gốc, đã bị mất.

Với người dùng bình thường, GDB có thể giúp bạn tự phục hồi dữ liệu của mình thông qua năm bước rất dễ hiểu. Ngoài ra, với người dùng có trình độ cao hơn, GDB cung cấp những chọn lựa nâng cao nhằm giúp việc phục hồi được hiệu quả hơn. GDB có thể phục hồi dữ liệu từ ổ cứng, phân vùng, đĩa mềm, file ảnh của ổ đĩa (Drive Image), ổ Zip, ổ đĩa mạng. Tương thích với Windows 95/98/ME, Windows NT, 2000, XP. GDB chỉ đọc ổ đĩa hư và sao chép toàn bộ dữ liệu phục hồi được lên một ổ đĩa khác.

Chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu các bước cụ thể của quá trình phục hồi:

Bước 1: Cửa sổ đầu tiên mà bạn nhìn thấy khi chạy GDB cũng là bước 1. Trong bước này, GDB sẽ tiến hành quét tìm các ổ đĩa vật lý hay logic có trên máy (tùy thuộc vào chọn lựa của bạn).

Trong cửa sổ bên tay trái là danh sách rất nhiều ổ đĩa vật lý quy ước như sau:

• FD: Ổ đĩa mềm

• HD: Ổ đĩa vật lý (HD128 là ổ đĩa thứ nhất, HD129 là ổ đĩa thứ hai,...)

• Logical Drives: Ổ đĩa logic (phân vùng)

• Image files: Tập tin ảnh

Như vậy, trong trường hợp này, ổ đĩa hư của tôi là ổ đĩa thứ hai nên tôi chỉ cần đánh dấu chọn vào ô HD129. Bạn có thể đánh dấu chọn vào mục Logical Drives để GDB có thể hiển thị cụ thể từng phân vùng trên ổ đĩa thứ hai này.

Nếu bạn đã tạo tập tin ảnh, bạn có thể chọn vào mục Image File. GDB sẽ quét tìm tập tin này cho bạn, nếu không bạn có thể tự tìm nó ở trong bước 2.

Bên phải của cửa sổ là nơi bạn sẽ chọn để chứa các tập tin, hay thư mục tạm thời được GDB tạo ra trong quá trình làm việc. Bạn không được chọn những thư mục trên ổ đĩa hư để lưu những thư mục hay tập tin tạm này.

Xong xuôi, các bạn nhấn Next để sang bước 2.

Bước 2: Với những chọn lựa ở bước 1 nêu trên, sang bước 2 bạn sẽ nhìn thấy cấu trúc của ổ đĩa hư như trong hình:

Lưu ý: Nếu không vừa ý với cách hiển thị như vậy, hoặc không tìm thấy ổ đĩa mà bạn cần phục hồi, bạn có thể nhấn nút Back, quay trở lại bước 1 để thực hiện lại việc lựa chọn.

Bên dưới cửa sổ Bước 2 này có hai mục là Image File... và Remote... Bạn có thể chọn Image File... để xác định vị trí của tập tin ảnh mà bạn cần phục hồi dữ liệu trong đó. Bạn có thể chọn nhiều file ảnh cùng lúc. Chọn Remote... để xác định ổ đĩa cần phục hồi trên máy khác thông qua mạng LAN, hoặc giữa hai máy nối với nhau qua cổng COM. Lúc này, máy chứa ổ cứng tốt (remote) cài GDB và máy chứa ổ cứng hư (host) phải cài chương trình HDHost (có thể tải về từ http://www.runtime.org).

Bây giờ, bạn hãy nhấp chuột chọn ổ đĩa vật lý hay phân vùng mà bạn muốn phục hồi (ở đây, tôi chọn phân vùng thứ hai) và nhấn Next để sang bước thứ 3.

Bước 3: Ở bước này, nếu chưa nắm rõ về các khái niệm sector, hệ thống tập tin,... bạn có thể để mặc định và nhấn Next để chuyển sang bước 4. Tuy nhiên, tôi sẽ giới thiệu các mục trong bước này để bạn nào có khả năng có thể vọc thêm:

* Search entire drive: Tìm trên nguyên ổ đĩa.

* Search partial drive: Tìm trên một vùng xác định của ổ đĩa. Trong mục này, nếu biết được dữ liệu nằm từ sector nào đến sector nào, bạn có thể nhập số vào hai ô bên dưới, nếu không bạn cũng có thể để như mặc định. Nếu bạn khoanh vùng càng nhỏ, càng chính xác thì thời gian tìm sẽ càng được rút ngắn lại và khả năng tìm được sẽ cao hơn.

* File system to recover: Xác định hệ thống tập tin của ổ đĩa (FAT12, 16, hay 32....). Nếu bạn không tự xác định được thì có thể để mặc định hoặc đánh dấu chọn vào mục Excessive search để chương trình tìm cho bạn. Tuy nhiên, việc này sẽ làm cho quá trình phục hồi kéo dài thêm.

* Template: Mục này thường không cần thiết, bởi lẽ GDB đã tự động tìm hệ thống tập tin cho bạn. Trong những trường hợp hiếm hoi (ví dụ như đĩa mềm của bạn chỉ chứa vài tập tin và GDB không thể xác định được thì bạn có thể tạo ra một Template để nhận dạng hệ thống tập tin). Để tạo các template, bạn có thể tìm tập tin GDB.ini trong thư mục cài đặt của GDB. Bạn có thể tham khảo cấu trúc của file này trong phần Help của chương trình.

Bước 4: Sau khi quá trình quét đĩa đã hoàn tất, GDB sẽ liệt kê các hệ thống tập tin trong cửa sổ bên trái của bước 4.

GDB quét đĩa của bạn rất kỹ (đặc biệt khi ổ cứng lớn, có nhiều phân vùng hoặc ổ đĩa đã được format nhiều lần), và tìm ra tất cả những hệ thống tập tin tồn tại trên đó. Theo mặc định, hầu hết những hệ thống tập tin tìm được có chất lượng tốt nhất được nằm ở trên cùng.

* Màu xanh lá cây biểu thị hệ thống tập tin đó có chất lượng khoảng 50%, điều này cho thấy đây là một hệ thống tập tin tốt và có thể sẽ cho kết quả tìm kiếm cao nhất.

* Màu vàng biểu thị hệ thống tập tin có chất lượng khoảng hơn 10%, điều này thể hiện rằng kết quả có thể tạm chấp nhận được (đặc biệt là trong trường hợp không có màu xanh lá cây xuất hiện).

* Màu đỏ biểu thị hệ thống tập tin có chất lượng dưới 10%, hiệu quả của việc tìm kiếm tập tin trên những hệ thống tập tin này là rất thấp.

Bạn hãy bình tĩnh, chọn hệ thống tập tin nào mà có kích thước partition, kích thước cluster và có loại hệ thống tập tin gần giống với hệ thống tập tin mà bạn đang định phục hồi. (Những thông tin này bạn có thể xem ở cửa sổ bên phải của bước 4.) Nhấn Next để chuyển sang bước cuối cùng.

Bước 5: Đây là bước có thể làm cho bạn sung sướng tột cùng vì đã tìm lại được dữ liệu đã mất, và nó cũng có thể làm cho bạn thất vọng tràn trề vì kết quả chỉ là con số 0 to tướng.

Trong bước này, GDB sẽ liệt kê tất cả các dữ liệu mà nó tìm được theo dạng cây thư mục. Để có thể nhanh chóng tìm ra dữ liệu cần thiết, bạn có thể vào menu Tools chọn Search files... hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl và F.

Sau khi tìm được, bạn hãy chọn tập tin hay thư mục cần phục hồi, nhấn nút Copy trên thanh công cụ, chọn một thư mục nào đó trên ổ cứng tốt để chép sang.

Công việc đến đây đã hoàn tất, bạn thấy có dễ không nào?