Tận dụng các từ điển trong ENGLISH STUDY

PHẠM THÙY NHÂN

Trong chuyện học ngoại ngữ, ngoài những yếu tố văn phạm, nghe, nói, đọc, viết thì một cuốn từ điển là không thể thiếu. Từ điển sẽ giúp bạn có thêm vốn từ, đồng thời giúp bạn hiểu sâu hơn về văn phạm. Vì vậy, một chương trình học tiếng Anh như English Study (ES) không thể không có từ điển. Hơn thế, ES cung cấp cho bạn đến bảy cuốn từ điển. Mỗi cuốn từ điển này có một mục đích khác nhau và nhiều tính năng hỗ trợ mà có lẽ trong đó có những chi tiết bạn chưa để ý đến hoặc chưa khai thác hết.

Trước tiên, hãy xét đến cuốn từ điển Anh-Việt là cuốn từ điển quan trọng nhất.

Có bao giờ bạn để ý đến những ký hiệu ở đầu mỗi từ trong danh mục từ của từ điển không? Bạn có biết ý nghĩa của chúng là gì không? Thật ra, ký hiệu đó cũng cần cho bạn nếu bạn đang cần tra từ điển để viết hay dịch một cái gì đó. Những từ có ký hiệu chữ A là những từ có nghĩa khác biệt trong tiếng Mỹ. Nó sẽ giúp bạn để ý khi viết hay dịch những nội dung sang tiếng Mỹ.

Trong phần giải nghĩa từ, đầu phần giải nghĩa có ghi lại từ đó và có thêm những dấu chấm ngăn cách trong từ. Có thể bạn hỏi: Các dấu chấm đó để làm gì? Ồ, chúng sẽ giúp bạn viết đúng chính tả tiếng Anh đấy. Bạn biết, trong tiếng Anh, khi viết một từ không đủ trên một dòng, ta có thể ngắt từ đó ra viết xuống dòng dưới và đặt thêm một dấu gạch nối. Nhưng không phải bạn cứ tự tiện ngắt chỗ nào cũng được. Những dấu chấm này sẽ cho bạn biết cái chỗ cần ngắt đó. Ví dụ, bạn thấy chữ academician được ghi chú là aca•demi•cian, điều đó có nghĩa là bạn chỉ được ngắt ở các vị trí sau chữ ca, chữ mi mà thôi.

Còn một chức năng nữa mà tôi tin rằng ít người để ý tới. Đó là nút chức năng Select List of View – chức năng dùng để giới hạn danh mục từ. Bạn có thể dùng nó để cho phép hiện toàn bộ danh mục từ hay chỉ hiện danh từ, động từ, tính từ, giới từ,... Có thể bạn thấy không cần thiết nhưng nó có tác dụng như một sự thống kê và đôi khi có ích cho bạn. Chẳng hạn, cũng có lúc tôi muốn biết trong tiếng Anh có những giới từ nào và tôi muốn xem sơ qua các giới từ đó để học và dùng chúng được nhiều hơn, lúc đó tôi có thể liệt kê chỉ những giới từ rồi xem qua nghĩa của những giới từ mà tôi cảm thấy cần thiết để dùng chúng.

Một chức năng nữa cũng có thể giúp bạn tích lũy vốn từ được nhiều hơn và nhanh hơn, đó là chức năng Browse by Pictures (Tra từ bằng hình). Thường thì để học từ theo kiểu của trẻ con: Nhìn thấy một cái gì mới lạ, sẽ hỏi đó là gì và khi được nghe trả lời sẽ nhớ từ đó. Chức năng này trong từ điển cũng giống như thế. Hơn nữa, trong ES4 còn có mục Categories để bạn có thể chọn nhóm từ về động vật, cây trái, nhạc cụ,... Duyệt qua danh sách các hình ảnh là bạn đã có thể có thêm một số từ trong nhóm đó. Hình ảnh có tác dụng gợi nhớ cao hơn là chữ viết.

Từ điển Anh-Việt còn luôn đi kèm với một cuốn từ điển nữa là từ điển đồng nghĩa-phản nghĩa. Khi bạn tra một từ, thường có thêm một danh sách các từ đồng nghĩa và phản nghĩa của từ đó hiện bên dưới. Có lẽ cũng ít người dùng tận dụng phần này nhưng nó cũng có ích trong quá trình tích lũy từ cũng như viết tiếng Anh. Ví dụ, tôi đang viết một câu tiếng Anh, tôi muốn dùng một từ có nghĩa đó nhưng không biết phải dùng từ tiếng Anh nào. Tôi chỉ nhớ ra có một từ tiếng Anh có nghĩa tương tự nhưng không biết có từ nào khác để dùng cho hay hơn không. Lúc đó, tôi chỉ cần tra cái từ mà tôi nhớ được, rồi xem nó có những từ đồng nghĩa nào. Trong những từ đồng nghĩa đó, tôi sẽ chọn ra được từ có nghĩa sát nhất với câu tôi đang viết. Như vậy, tôi vừa có thể chọn được từ thích hợp để dùng; đồng thời nhớ thêm vài ba từ nữa có nghĩa tương tự. Hoặc tôi chỉ nhớ được từ ngược với nghĩa mà tôi đang cần viết, tôi cũng tra từ đó và tìm trong các từ phản nghĩa để chọn ra từ thích hợp. Điều này cũng cần nếu bạn đang viết một đoạn văn có dùng nhiều sự so sánh, trong đó có dùng nhiều từ trái nghĩa nhau. Tôi tin rằng tận dụng cuốn từ điển này, bạn có thể viết được nhiều đoạn văn tiếng Anh hay.

Cũng có một chi tiết cần nói thêm là về phần phát âm của từ điển. ES cho phép bạn có thể cài đặt từ điển lên đĩa cứng để khi chỉ cần dùng từ điển, bạn không cần phải đưa đĩa CD vào. Nhưng có bạn hỏi: Sao tôi tra từ điển được, nhưng nhấn vào nút phát âm thì nó... không phát âm? Bạn thân mến, để có được âm thanh phát âm chính xác, các từ được thu sẵn lưu trữ trên đĩa (khác với một số từ điển dùng bộ tổng hợp tiếng của Microsoft, không tốn nhiều dữ liệu nhưng là tiếng nói do máy tạo ra nên đâm ra hơi lơ lớ) vốn chiếm dung lượng rất lớn nên chỉ được chứa trên CD chứ không đưa vào đĩa cứng. Bạn nghĩ xem: Nếu bạn đã có CD để lưu trữ dữ liệu thì tại sao lại phải phí thêm chỗ trên đĩa cứng? Và hãy nghĩ rằng bạn còn cần đĩa cứng để lưu trữ nhiều dữ liệu quan trọng khác và cài nhiều chương trình khác nữa!

Bây giờ, xin nói qua cuốn từ điển Việt-Anh. Từ điển Việt-Anh trong ES không giống như những cuốn từ điển Việt-Anh khác. Đây là cuốn từ điển chuyển ngược từ cuốn từ điển Anh-Việt, nghĩa là với những gì đã được giải nghĩa trong từ điển Anh-Việt, bạn có thể tra ngược lại từ cuốn từ điển này. Cũng chính vì vậy, bạn thấy các mục từ trong này đôi khi là lạ và đôi khi là cả một cụm từ dài. Nhưng thiết nghĩ, điều này cũng có ích khi bạn cần dịch một tài liệu sang tiếng Anh. Ở đây, bạn không chỉ tra các từ mà còn tra được cả thành ngữ, tục ngữ. Có một số cách nói trong tiếng Anh khác với tiếng Việt, dùng từ điển này có thể tra được các ngữ đặc biệt để dịch tài liệu gần với văn phong tiếng Anh hơn.

Với các cuốn từ điển cách dùng từ, tiếp đầu ngữ và tiếp vĩ ngữ, có lẽ tôi không phải nói nhiều thêm. Tuy vậy, hãy còn một từ điển khá quan trọng là Lexicon. Rất nhiều bạn không hiểu nó là gì. Để tôi nói xem bạn có thấy thêm được điều gì không nhé: Đây là quyển từ điển phân loại từ, nó cũng có ích để bạn tích lũy vốn từ nhanh hơn và có hệ thống hơn. Ví dụ tôi đang cần tìm hiểu về các từ chỉ các trạng thái tình cảm trong tiếng Anh, tôi sẽ chọn phần Feelings. Trong đó tôi thấy phân ra thành nhiều nhóm như tình cảm nói chung, yêu ghét, tốt xấu, hạnh phúc đau khổ,... Lựa chọn trong các nhóm này tôi có được những danh từ hay động từ, tính từ thuộc nhóm đó và như vậy tôi thuộc được trọn vẹn những từ biểu lộ một dạng tình cảm trong tiếng Anh,...

ES4 còn bổ sung thêm chức năng Click&See. Chức năng này chỉ có tác dụng khi bạn mở English Study Station chạy dưới nền. Bạn có thể dùng Shift+click mouse phải hay chỉ nhấp mouse phải lên bất kỳ một từ nào trên màn hình để tra nó trong từ điển. Sở dĩ cho phép chọn lựa Shift+mouse phải vì thao tác nhấp mouse phải được dùng rất nhiều cho các chức năng phổ biến trên Windows. Khi bạn tra một từ, một cửa sổ nhỏ hiện ra giải thích từ đó và phần giải thích này được hiện vắn tắt (không có các ví dụ), do những lúc như vậy bạn cần quan tâm đến nghĩa của từ trước. Nếu bạn muốn hiện đầy đủ cả phần ví dụ, hãy nhấp vào cái nút nhỏ bên cạnh nút phát âm từ.

Kỳ sau:

Tận dụng công cụ học từ. Dùng Grammar In Use. Sử dụng

Reading Practice và phần luyện nghe.