PHẦN MỀM CHO “MÔ-BAI”:
Bao giờ cho hết cái thời mạnh ai nấy làm?

P. ANH PHÚC

Điện thoại di động (ĐTDĐ), chứ không phải là máy tính, giờ đây đang là đỉnh của ngành phát triển phần mềm thế giới. Các tài năng công nghệ đang chuyển hướng đối tượng từ máy tính sang ĐTDĐ.

Đâu là đỉnh?

Eric Engstrom, 38 tuổi, đã trải qua bảy năm hào hứng và phát tài phát lộc tại Công ty Microsoft, làm việc trong các dự án lớn, tạo được tên tuổi, thậm chí ra làm nhân chứng có lợi cho công ty trong vụ kiện tụng chống độc quyền ở Tòa án Liên bang Mỹ. Vậy mà đùng một cái, năm 2000, anh đã cuốn gói khỏi Microsoft và “bái bai” cả với ngành công nghiệp máy tính cá nhân vốn đã đạt tới giai đoạn trưởng thành. Engstrom thành lập công ty riêng và bắt đầu đeo đuổi sự cách tân và sự giàu có ở nơi khác. Anh nhận xét: “Các cơ hội giờ không còn ở khu vực máy tính nữa. Đỉnh của hoạt động phát triển phần mềm đã chuyển sang ĐTDĐ.”

Engstrom hiện là giám đốc Công ty Wildseed Ltd., có trụ sở tại Kirkland (bang Washington, Mỹ). Anh là hiện thân của một xu hướng di dời tài năng, sự nhộn nhịp và đầu tư hướng về ngành kinh doanh “không dây” (wireless) khi ĐTDĐ ngày càng trở nên giống máy tính hơn và các thiết bị máy tính cầm tay PDA có thêm chức năng của ĐTDĐ.

Đối với các cựu binh của các chu kỳ công nghệ đã qua, thế giới không dây ngày nay trông giống như cái ngành kinh doanh máy tính cá nhân hồi cuối thập niên 1970 hay của Internet đầu thập niên 1990.

Ngay cả Esther Dyson, người cầm chịch PC Forum (Diễn đàn Máy tính cá nhân), cũng nhận ra sự biến chuyển đó. PC Forum, ra đời từ năm 1977, là một cuộc tụ hội thường niên của các nhà quản trị công nghệ, các thương nhân và các nhà đầu tư dự án. Lần tụ hội “quần hùng” mới nhất diễn ra hồi cuối tháng 3/2003 tại Scottsdale (bang Arizona, Mỹ). Theo Dyson, bây giờ, chữ PC trong tên diễn đàn của mình không còn là “máy tính cá nhân - Personal Computer” nữa, mà phải được hiểu là “các nền tảng cho thông tin liên lạc” (Platforms for Communication).

Thật ra, tính kinh tế của công nghệ không dây vẫn còn chưa rõ ràng. Các tiêu chuẩn công nghệ chưa được khẳng định. Sự di chuyển sang máy tính không dây không có nghĩa là máy tính cá nhân đã tới lúc “trút hơi thở cuối cùng”. Mãi tới khi điện thoại vô tuyến và máy tính giao duyên với nhau làm một, trung tâm của trọng lực trong công nghệ không dây mới trở nên rõ ràng. Theo dự báo của các nhà phân tích, hơn 450 triệu máy điện thoại vô tuyến sẽ được bán ra trên khắp thế giới trong năm nay. Thế nhưng, chưa tới 10% trong số đó là thiết bị “lai ghép” giữa điện thoại và máy tính, gọi là các máy điện thoại thông minh có khả năng không chỉ xử lý các tin nhắn text, mà còn có thể gửi và nhận các e-mail, hiển thị ảnh và video, chơi nhạc và game với nhiều hình ảnh, màu sắc, cũng như duyệt web.

Tháo rào cản...

Chính sự chưa thống nhất về chuẩn làm cho cả ngành công nghiệp không dây trở nên bấp bênh và không rõ ràng. Đơn cử, chỉ nội ở các “giao thức radio” cho việc xử lý các cuộc gọi và trao đổi dữ liệu hiện cũng còn có hai tiêu chuẩn chính là hệ thống di động toàn cầu (GSM) và CDMA. Hãng Qualcomm Inc., một công ty công nghệ không dây ở San Diego, đã phát triển giao thức CDMA. Sprint Corp. và Verizon Wireless Inc. cùng nhiều công ty khác bên ngoài nước Mỹ là những khách hàng sử dụng giao thức này. Trong khi đó, GSM là một chuẩn xuất phát từ châu Âu, nhận được sự hỗ trợ cúa các đại gia ĐTDĐ như Nokia và nhiều công ty châu Âu khác, cũng như nhiều đại gia điện thoại ở Mỹ như AT&T Wireless Services, Cingular Wireless và T-Mobile USA. Khoảng 3/4 tổng số thuê bao ĐTDĐ trên khắp thế giới đang sử dụng giao thức GSM. Nhưng riêng ở Mỹ, khoảng 40% thuê bao lại sử dụng giao thức CDMA.

Sự cạnh tranh về phần mềm dùng trong các máy ĐTDĐ kết hợp máy tính vẫn đang bùng nổ. Đứng hàng đầu trước đây là hệ điều hành của Symbian, một công ty Anh có nhiều nhà đầu tư là những nhà sản xuất ĐTDĐ, như Nokia, Motorola, Siemens AG và Sony Ericsson Mobile Communications AB. Tình hình trở nên rối bung khi mạnh ai nấy phát triển phần mềm “môbai” riêng. Ngay cả đại gia Microsoft cũng đang thúc đẩy hệ điều hành Stinger. Qualcomm có một hệ thống gọi là Brew. PalmSource đưa ra Palm. Còn Linux miễn phí cũng đang bắt đầu nhập cuộc. Sun Microsystems và IBM đang quảng cáo cho phần mềm dựa trên Java của Sun có thể chạy trên bất cứ hệ điều hành nào. Nhiều nhà phân tích cho rằng số nền tảng phần mềm cho “mô-bai” sẽ giảm bớt trong vài năm tới mà chẳng có một công nghệ đơn độc nào có thể thống lĩnh cả ngành công nghiệp “mô-bai”, giống như Microsoft với PC. Người ta cho rằng sức mạnh của Microsoft trong thị trường PC đã làm đại gia này thất thế trong thị trường “mô-bai”. Các nhà sản xuất “mô-bai” nói rằng họ không muốn phải “chịu ơn” Microsoft cả trong cái cõi này nữa.

William Plummer, Phó Tổng giám đốc Nokia, nói: “Chúng ta đã lên tới đỉnh của internet di động, nhưng điều then chốt là bảo đảm cho kiến trúc công nghệ của thế giới này là rộng mở. Tốt hơn hết là các nhà phát triển viết các chương trình hay dịch vụ có thể làm việc với nhiều loại ĐTDĐ và tương thích với các mạng trên toàn cầu”.

Hồi tháng 6-2002, Liên minh Di động Mở (Open Mobile Alliance, OMA) đã ra đời theo hướng đó. Đây là một tổ chức toàn cầu mới dựa trên sự hợp nhất hai nhóm Diễn đàn WAP (WAP Forum) và Sáng kiến Kiến trúc Di động Mở (Open Mobile Architecture Initiative). Từ 16 công ty sáng lập, trong đó có Nokia, Motorola, IBM, Microsoft và Sun, đến nay, nó đã có 300 công ty thành viên. Nhóm này đang làm việc để đạt được sự thỏa thuận về các tiêu chuẩn công nghệ cho lĩnh vực tính toán không dây, giống như internet, có thể làm việc như một mạng mở, nơi các dữ liệu, tiếng nói và video có thể hoạt động với nhiều nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và các thiết bị.

Cách đây một năm, thật khó mà gửi các tin nhắn ngắn (SM) giữa các máy ĐTDĐ trên các nhà cung cấp dịch vụ khác nhau. Bây giờ thì khác rồi. Cũng như hiện nay, các tin nhắn đa phương tiện (multimedia message) mang theo hình ảnh, các file hoạt hình hay nhạc chỉ có thể trao đổi được giữa những ai có cùng loại ĐTDĐ và đang ở trên cùng một hệ thống. Trong vòng một năm tới, rào cản đó có thể cũng sẽ bị gỡ bỏ.

(Tổng hợp từ IHT và Internet)