ĐỌC XONG, VỌC LIỀN
Máy tính gia đình và những cuộc trò chuyện “nối liền hai bờ”
P. BÌNH ĐỊNH

Sau khi thăm dò ý kiến bạn đọc nhân chuyên đề “Máy tính & Gia đình” trên số 10, e-CHÍP đã nhận được 41 e-mail và thư đề nghị viết tiếp về “chuyện dùng máy tính tại gia để liên lạc với người thân ở nơi xa”. Toà soạn xem đó là một trong các đơn đặt hàng “nóng bỏng”, cần thực hiện sớm nhất để nuôi dưỡng chuyên đề rất thiết thực này với nhiều bạn đọc.

Sắm đồ nghề

Hiện nay trên thị trường có khá nhiều nhãn hiệu webcam (hay còn gọi là PC Camera) với giá trên dưới 30 USD. Bạn nên mua loại có cổng giao tiếp USB, có thể truyền tải hình ảnh với tốc độ 30 fps (khung hình mỗi giây) và có độ phân giải hình ảnh 640x480 pixels. Webcam phải thật sự hỗ trợ các hệ điều hành Windows 98/ME/2K và đặc biệt là Windows XP.

Xin “mách nước” với bạn một loại webcam được Yahoo! khuyên dùng và đang có bán tại Việt Nam. Đó là Logitech QuickCam V-UH9, giá chừng 30 USD. Nó có thể truyền tải hình ảnh với tốc độ 30 fps (khung hình mỗi giây) và có độ phân giải hình ảnh 640x480 pixel. Nó giao tiếp với máy tính qua cổng USB. Hệ điều hành Win 98/ME/2K/XP.

Về âm thanh thì nếu không muốn mua card sound riêng, bạn có thể sử dụng chức năng sound on-board có sẵn trên mainboard (chuẩn AC97). Bộ tai nghe kèm micro hiện có nhiều loại, nhiều giá (thậm chí chỉ 4-5 USD). Tuy nhiên, bạn nên chọn loại khá một chút, từ 10 USD trở lên là được. Loại rẻ quá dễ bị tình trạng gãy micro hay đứt dây.

Lắp đặt đồ nghề vào máy tính

Các webcam hiện nay sử dụng cổng kết nối USB và hỗ trợ plug-and-play nên hầu như cứ gắn là chạy, đặc biệt là trong Windows XP (cũng có một số loại phải cài driver mới chạy được). Ở Windows 9x và Me, bạn phải cài đặt driver của webcam đi kèm. Có webcam sẵn sàng rồi, nếu đã đăng ký dịch vụ Yahoo! Messenger, bạn chỉ việc kết nối internet và vào Yahoo! mà tiến hành các thủ tục chat.

Trò chuyện trong Yahoo!

Có lẽ hiện nay Yahoo! là một trong các dịch vụ chat hàng đầu thế giới, được nhiều người sử dụng nhất. Cái tiện lợi vô cùng là hễ đã đăng ký e-mail miễn phí của Yahoo!, bạn có quyền sử dụng dịch vụ chat bằng phần mềm Yahoo! Messenger (YM). Bạn chỉ cần dùng ID và password của Yahoo! Mail để mở YM, khỏi cần đăng ký chi thêm ráo!

Nếu chưa có phần mềm YM, bạn phải tải nó về. Đơn giản như xơi cháo ăn liền. Bạn truy cập địa chỉ www.yahoo.com, nhấn chuột lên biểu tượng Messenger ở mé bên phải đầu trang chủ của Yahoo!

Có hai tùy chọn: Tải về và tự động cài đặt trực tuyến, hay tải về rồi tự cài đặt. Do đường truyền chậm chạp mà file cài đặt YM tới hơn 2,5MB, tốt hơn cả là bạn nên chọn cách tự xử. Bạn tải phần mềm này theo địa chỉ: http://download.yahoo.com/dl/installs/ymsgr/ymsgrins.exe. Tải xong, bạn kích hoạt file ymsgrins.exe và làm theo hướng dẫn từng bước trên màn hình.

Có phần mềm YM được cài đặt trong máy rồi, mỗi khi kết nối internet xong, bạn chỉ cần nhấn đôi chuột lên icon của nó trên màn hình desktop rồi nhập ID và password vào là đã có thể hòa nhập cùng cộng đồng YM toàn cầu. Trong trường hợp “mới tò te”, bạn nhấn chuột vào nút Get a Yahoo! ID trên hộp thoại Login của YM. Một bộ hộp thoại đăng ký YM xuất hiện. Bạn điền các thông tin vào các khoảng trống. Trong đó, First Name là tên cúng cơm của bạn, và Last Name là họ. Ở mục mã bưu chính Zip/Postal Code, do ở Việt Nam không có món này, bạn cứ việc gõ vào 5 chữ số bất kỳ nào đó, bắt đầu với số 7 (thí dụ 70000). Mặc dù vậy, theo kinh nghiệm, để cho lợi dọc, lợi ngang và bảo đảm an toàn trên xa lộ, bạn nên đăng ký một địa chỉ thư Yahoo! Mail.

Bây giờ, đã có đủ hai món cơ bản là phần mềm YM đã được cài đặt vào máy và tài khoản (account) Yahoo! đã đăng ký, bạn có thể tiến hành chat.

Để chat, bạn nhấp chuột vào mục Chat trên thanh công cụ của cửa sổ YM. Nếu muốn tìm một người bạn nào trong cộng đồng Yahoo, bạn điền tên của người muốn tìm vào hộp Find Friends của cửa sổ Yahoo! Insider rồi nhấn nút Find. Còn với mục chat, bạn sẽ được đưa vào cửa sổ Join Room. Bạn có thể chọn thể loại (Categories), phòng chat của Yahoo! (Yahoo! Rooms), và những phòng chat do người sử dụng thiết lập (User Rooms). Nhưng trong trường hợp đã hẹn hò nhau sẵn, tiện nhất là dùng dịch vụ Instant Mesenger (Nhắn tin tức thì) của Yahoo!. Trên cửa sổ YM, bạn nhấn chuột vào nút biểu tượng Messenger trên thanh công cụ.

Cửa sổ Instant Messenger (IM) xuất hiện. Bạn có thể nhấn vào nút Invite trên thanh công cụ và nạp địa chỉ Yahoo! của người bạn muốn chat vào để mời người ta vào chat với mình.

1. Trò chuyện bằng chữ

Nếu không có micro hay không có nhu cầu tán gẫu bằng miệng, bạn chỉ việc gõ những gì mình muốn trao đổi với người bên kia vào ô nội dung. Bạn có thể chọn kiểu chữ, màu chữ và font chữ tùy ý. IM hỗ trợ font và các bộ gõ tiếng Việt thông dụng (dĩ nhiên là người bên kia cũng phải có các font tương ứng). IM chưa hỗ trợ tiếng Việt Unicode. Nếu muốn chèn các biểu tượng biểu cảm vào nội dung trao đổi, bạn nhấn nút Emoticons và chọn biểu tượng mình cần trong danh sách.

Xong xuôi, nhấn nút Send để gửi đi. Nội dung các câu trao đi gửi lại sẽ xuất hiện trong ô bên trên.

2.Trò chuyện bằng tiếng nói

Để có thể nói chuyện qua lại, bạn gắn micro vào lỗ cắm micro trên card sound. Tốt nhất là nên dùng loại headset (tai nghe kết hợp micro). Nhớ nhấp chuột vào cái icon cái loa trong ô công cụ hệ thống chọn Open Volume Control để bảo đảm mục Microphone không bị đánh dấu Mute (câm) hay để bảo đảm đã được chọn Select.

Nhấn chuột lên nút Voice trên thanh công cụ của cửa sổ IM. Nhớ đánh dấu kiểm chọn vào mục Hands Free để có thể nói.

3. Trò chuyện kèm hình ảnh

Khi gắn webcam vào, Windows đã nhận diện và nạp driver cần thiết, bạn có thể cho người đang chat với mình chiêm ngưỡng “dung nhan” của bạn.

Trên menu của YM, nhấp chuột vào mục Start My Webcam để khởi động webcam của mình và vào mục Invite to View My Webcam... để mời những ai đang tham gia Yahoo! Messenger xem hình ảnh từ webcam của bạn. Nếu xác định người mà mình muốn giao tiếp, bạn điền ID (địa chỉ Yahoo! của người đó) vào hộp; còn nếu muốn mời mọi người, bạn dùng giao thức dấu chấm sao (*.yahoo.com).

Ở YM, để có thể xem hình từ webcam của người mà mình muốn liên lạc, bạn nhấp chuột vào menu Tools trong cửa sổ YM, chọn View Friends rồi Webcam. Một hộp View Webcam xuất hiện, bạn gõ vào hộp trống tên (thông thường là ID hay tên đăng nhập Yahoo! - địa chỉ e-mail Yahoo! của người đó). Nhấn OK. Sau khi đã được phía “đối tác” cho phép, một cửa sổ thứ hai sẽ xuất hiện để hiển thị hình ảnh của người bên kia. Còn đang trong IM, bạn nhấn chuột vào menu Friends trên thanh menu và chọn mục View Webcam. Nếu người đang chat với bạn có webcam và đồng ý cho hiển thị, một cửa sổ sẽ được mở cho bạn thấy người ta mà ngứa con mắt bên phải, đỏ con mắt bên trái. Xin nhắc nhỏ: Do chất lượng đường truyền rất đỗi cà giựt, bạn chớ nên cả tin vào những gì mình thấy trên màn hình webcam, chỉ nên để “tham khảo” thôi, ở ngoài “đẹp trai, xinh gái” hơn nhiều! Bạn có thể chọn cỡ hình ảnh nhỏ hay lớn. Ảnh lớn coi đã mắt, nhưng thường bị giựt như mắc kinh phong!

Có một điều cực kỳ quan trọng khi bạn sử dụng webcam là những người đang truy cập YM có thể nhìn thấy hình ảnh của bạn. Có chi cần giữ bí mật thì rán mà giấu nghen. Tốt nhất là không nên gắn webcam vào máy nếu không có nhu cầu sử dụng nó. Tan cửa, nát nhà, bể monitor như chơi!

Chuyện thứ nhất:

Cứ vào sáng chủ nhật hàng tuần, đúng vào giờ hai bên đã thỏa thuận trước, hai vợ chồng và thằng con trai nhỏ lại xúm xít trước máy tính. Sau khi kết nối internet, họ dùng phần mềm Yahoo! Messenger để trò chuyện với ông bà nội và cô chú thằng nhóc đang ở bên Mỹ. Nhờ có bộ micro, loa và đặc biệt là cái webcam, hai bên có thể nghe tiếng nói và nhìn thấy hình ảnh của nhau (cho dù hình ảnh có cà giựt do chất lượng đường truyền).

Chuyện thứ hai:

Vào internet thấy hãng Sony giới thiệu loại máy ảnh số ghi hình không phải vào thẻ nhớ mà lên ngay trên đĩa CD-R/CD-RW, anh bạn sướng quá. Nhưng ở Việt Nam chưa có loại này. Anh quyết định nhờ mấy đứa em vợ bên Mỹ tìm mua giùm và gửi bạn bè xách tay về. Nhờ Yahoo! Messenger, anh có thể trực tiếp dặn dò mấy đứa em ở bờ bên kia Thái Bình Dương mua cho trúng ý mình. Mấy đứa em ở Mỹ cũng thuộc loại mê máy ảnh số. Chúng bèn lôi mấy cuốn catalogue ra, mở trước ống kính webcam cho ông anh bên Việt Nam xem và lựa. Sau một hồi, anh bạn xoa tay khoái chí, bắt đầu ngóng chờ ít ngày nữa sẽ có trong tay cái máy ảnh số mà mình kết mô-đen. Một dạng thương mại điện tử “quần chúng”, một kiểu shopping online!