NHÀ PHÁT MINH ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG:
MƠ TIẾP VỀ MỘT CHIẾC ĐIỆN THOẠI QUAY SỐ THEO... Ý NGHĨ
P. ANH PHÚC (theo TST 4/2003)

30 NĂM SAU CUỘC GỌI ĐIÊN THOẠI DI ĐỘNG (ĐTDĐ) đầu tiên trong lịch sử loài người, nhà phát minh ĐTDĐ Martin Cooper, năm nay 74 tuổi, vẫn còn nung nấu một giấc mơ về một ngày nào đó công nghệ điện thoại mang tính tương lai sẽ biến thành hiện thực.

Chiếc điện thoại trong mơ của Tiến sĩ Cooper sẽ nhỏ tới mức gắn lọt bên trong lỗ tai, tự động quay số khi ông nghĩ mình sẽ gọi cho ai đó, rồi nó báo cho ông biết có người gọi tới không phải bằng chuông mà bằng cái cảm giác... nhồn nhột, ngứa ngứa!

Nhà phát minh điện thoại di động Martin Cooper và chiếc điện thoại di động đầu tiên to đùng, nặng tới 850g

Mặc dù tới nay chưa có được loại ĐTDĐ nào như thế, nhưng ông Cooper đã có thể nhìn thấy sự phát triển vượt bậc của những chiếc ĐTDĐ so với chiếc máy đầu tiên to đùng và nặng tới 850g mà ông đã dùng để thực hiện cuộc gọi ĐTDĐ đầu tiên của loài người vào ngày 3/4/1973.

Bây giờ, ta dễ coi cái mô-bai đầu tiên đó là thô kệch và đơn giản nhưng vào thời ấy, chiếc ĐTDĐ đầu tiên của ông Cooper là cả một cuộc cách mạng về thông tin liên lạc. Người ta đặt cho nó cái biệt hiệu “điện thoại giày” (shoe phone) vì nó to đùng và trông giống một chiếc giày ống.

Hồi đó, hãng Motorola mà Cooper làm việc đã vội vã dùng loại điện thoại không dây này để can ngăn nhà chức trách không cho gã khổng lồ viễn thông AT&T nắm độc quyền kiểm soát hoạt động thông tin liên lạc không dây ở Mỹ. Trong khi AT&T đặt cược tương lai vào máy điện thoại trên xe hơi, Motorola lại hướng về tương lai với điện thoại vô tuyến cá nhân.

Rudy Krolopp, nhà thiết kế trưởng của Motorola, nhớ lại: “Tôi kéo miếng vải phủ chiếc điện thoại vô tuyến ra và mọi người há hốc miệng kinh ngạc. Rồi Marty bảo ai không tin rằng dự án này có thể làm nên chuyện thì cứ việc rời khỏi phòng. Nhưng với kinh nghiệm mà chúng tôi có được, chẳng ai bỏ đi cả.”

Lớn lên ở thành phố Chicago (Mỹ), Cooper nhận được bằng đại học về ngành kỹ thuật điện tại Viện Công nghệ Illinois.

Ngay từ thuở nhỏ, Cooper đã có óc tìm tòi đặc biệt, luôn muốn khám phá xem mọi thứ hoạt động ra sao. Một trong các phát minh đầu tiên của ông là một khái niệm cho một đoàn tàu lửa liên lục địa cao tốc có thể chạy trong một đường hầm chân không và được nâng lên bởi một lực từ. Hồi đó, Cooper chỉ là một cậu bé tám hay chín tuổi chi đó.

Năm 1954, Cooper được hãng Motorola thuê sau khi trải qua bốn năm là một sĩ quan tàu ngầm của Hải quân Mỹ và một năm làm trong một công ty viễn thông. Ông làm việc cho Motorola suốt gần 30 năm, giám sát việc thương mại hóa chiếc ĐTDĐ đầu tiên.

Cooper nói mình thật sự kinh ngạc khi người tiêu dùng chấp nhận ĐTDĐ một cách quá nhanh chóng và quá hào hứng đến thế. Theo hãng nghiên cứu Gartner Dataquest, trong năm 2002, có 423 triệu chiếc điện thoại không dây (gồm điện thoại vô tuyến để bàn và ĐTDĐ) đã được bán ra trên khắp thế giới, và hiện có khoảng một tỷ người trên thế giới đang sử dụng điện thoại không dây. Các nước châu Âu dẫn đầu về sử dụng điện thoại không dây (chiếm 80%), trong khi hai nước đông dân nhất nhì thế giới là Trung Quốc và Ấn Độ lại đang là hai thị trường khổng lồ cho điện thoại không dây.

Trong quý IV/2002, Hãng Motorola đã đạt doanh số tới 3,3 tỷ USD cho ngành hàng điện thoại không dây – quá hớp đối với một ngành mà trước đây người ta chỉ dám dự báo rồi có ngày nó “đạt được cái ngưỡng 100 triệu USD”.

Cooper tin rằng thế mạnh tới đây của ngành công nghiệp không dây sẽ là có mặt khắp mọi nơi, hoạt động trong phạm vi rộng, truy cập internet tốc độ cao. Và để đạt được điều đó, cũng như biến thành hiện thực chiếc điện thoại trong mơ của mình, ông Cooper ở tuổi 74 hiện vẫn là Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty ArrayComm ở bang California.