HỌC CHƠI HỢP ÂM GHI-TA VỚI GUITAR CHORD BUSTER V.1.1
NHẠC SĨ HUY LIÊM

ĐÂY LÀ PHẦN MỀM giúp cho những bạn không có dịp học trực tiếp cũng biết chơi hợp âm ghi-ta và cách đệm của nó cho một ca khúc phổ thông. Guitar Chord Buster (GCB) được chia làm ba trình độ, hỗ trợ rất nhiều cho những người có trình độ chơi hợp âm ghi-ta cao hơn. Có thể xem GCB như một bộ tự điển hợp âm dành cho guitar. Mỗi hợp âm đều chứa đầy đủ các dạng thức hợp âm từ đơn giản (phổ thông) đến phức tạp nhất (như hợp âm phức trong nhạc Jazz).

Cách thể hiện của GCB rất gần gũi, tương tự như một người thầy (hay người bạn) ngồi trước mặt chơi cho bạn thấy và nghe để rồi bắt chước gảy theo với cây đàn bạn đang “chách chùm chách” bên mình. GCB sẽ chẳng “phàn nàn” chi cả, cứ “kiên trì” chơi đi chơi lại cùng với bạn cho đến khi bạn cảm thấy tay mình thực hành nhuần nhuyễn.

Giả dụ bạn đã biết chơi hợp âm La thứ căn bản rồi, nhưng muốn biết chơi ở các thế bấm khác? Vậy, khi nhấp chọn một tên hợp âm, chương trình sẽ hiện tất cả các thế bấm của hợp âm đó trên suốt cần đàn. Chọn chơi hợp âm Am (La thứ) có năm thế bấm (position) ở ngăn phím thứ nhất (phổ biến), hai cách bấm ở ngăn phím thứ năm, còn lại là ngăn thứ bảy và thứ tám. Khi nhấp lên một trong các ảnh trên, bạn sẽ nghe và thấy các chấm màu xuất hiện trên phím đàn... Và căn cứ vào đó để chọn thế bấm phù hợp.

Bạn có thể chọn ra từng hợp âm trong hệ thống tông nhạc để lưu trữ lại, sau đó thiết lập tạo thành chuỗi hợp âm (hay còn gọi liên kết hợp âm). Chọn thêm cách rải đàn nào đó mà bạn muốn học, xong đưa lên vùng Sequence để nghe và tập theo (xem hình 2), v.v...

Các tiện ích khác

Lên dây đàn: GCB mặc định tiếng đàn là của ghi-ta thùng - Acoustic Guitar (steel - dây thép), song bạn cũng có thể chọn lại là ghi-ta dây nylon cũng được. Phần lớn đàn ghita thông dụng khó lên dây đúng âm chuẩn theo diason được, nếu lên đúng thì dây căng cứng và dễ bị đứt khi bạn chơi hợp âm có nhịp điệu mạnh. Bộ phận lên dây này sẽ bắt cây đàn trên màn hình lên dây đúng theo cây đàn bên ngoài của bạn, miễn sao khi bấm dây, bạn cảm thấy mềm mại và không bị “tịt” tiếng là được. (Nhấp nút biểu tượng trên để mở cửa sổ lên dây).

Thiết lập hợp âm: Với người mới bắt đầu hay trình độ trung bình thì nên chọn Hợp Âm Chuẩn vì nó thể hiện những hợp âm theo cách ghi của đa số sách giáo khoa dạy đàn ghi-ta. Đôi khi, hoặc có trình độ hơn, bạn có thể chọn một trong hai mục sau: Thiết lập hợp âm, hay Tìm tên hợp âm. Đặc biệt, ở đây khi bạn dùng con trỏ chỉ lên bất kỳ vị trí dây nào trên phím đàn, bạn sẽ có thông tin về quãng, tính chất quãng và nhất là nốt chủ âm (hay căn âm - root) để giúp bạn chọn nốt Bass phù hợp khi chơi.

Chơi hợp âm trên ghi-ta không chỉ cần tập quen thế bấm, chuyển hợp âm nhanh, mà nếu muốn tiến sâu hơn, bạn cần biết cấu trúc của hợp âm mình đang bấm, nhất là nốt Căn âm, nốt này là nốt Bass cần có, thể hiện cho tiết điệu.

Chọn cách rải hợp âm: Chương trình đã tạo sẵn những cách rải đàn để bạn tập cho tay phải, dùng phím khảy hay ngón cũng được. Sau khi chọn một hợp âm, bạn chọn tiếp cách rải hợp âm. Chủ yếu, đàn ghi-ta có những cách “khảy” hợp âm ở tay phải như: Khảy xuống (X) hay khảy lên (L) các dây cùng một lúc, gọi là cách chơi “hợp âm chập”. Rải hợp âm lần lượt từng dây một gọi cách chơi “rải dấu” (arpeggio). Ngoài ra, còn có cách chơi “dây kép” thường chen vào trong cách chơi “rải dấu”, v.v...

Tạo bản nhạc đệm: Nhấp chọn mục Chuỗi Hợp Âm. Rê và thả những hợp âm đã lưu trữ dưới đáy màn hình lên vùng Tạo chuỗi hợp âm (như hình 2). Làm vài thao tác chọn cách rải đàn, bạn sẽ có một bản đệm đàn thuần túy là ghi-ta.

Vài lưu ý khi dùng bản tiếng Việt

Hiện tôi đã chuyển bản demo GCB sang tiếng Việt để các bạn tiện dùng hơn. Tuy vậy, tôi chỉ có điều kiện cài đặt và dùng thử trên Win95, Win98SE và WinXP và thấy chạy ổn, còn với các Win khác thì chưa rõ.

Về các lỗi chính tả tiếng Việt trong chương trình: Do bị lệ thuộc vào bản font của GCB nên tôi cố gắng dùng từ phù hợp, mong bạn cũng hiểu được. Ví du: Hài âm cũng gọi là Hợp âm.

Khi rà chuột lên bất kỳ đối tượng nào trên màn hình, bạn theo dõi những thông tin hướng dẫn hay giải thích liên hệ với đối tượng đó. Nhấp chọn mục Help trên thanh trình đơn để xem hướng dẫn chi tiết hơn.

Mặt khác, do đây là bản Demo nên bạn chưa thể lưu (save) các tác phẩm do bạn soạn. Bạn có thể đăng ký mua bản chính thức trong mục Register.hlp. Dù sao, bản demo này vẫn có rất nhiều những thông tin hữu ích trong việc học và đáp ứng phần lớn nhu cầu chơi đàn của bạn.

Cài đặt chương trình

Giải nén file Hocguita.zip (2.354.978Kb). Xong, chạy Setup.exe để cài đặt. Bạn có thể tải file này trên www.i-today.com.vn/echip.

Xem bản trợ giúp (Help) tiếng Việt. Sau khi cài đặt xong, nếu bạn muốn khởi động trực tiếp ở trình đơn Giúp (Help) của GCB, bạn có thể:

* Chép tập tin GCB.Hlp (tiếng Việt) trong thư mục HelpVN\Gcb.hlp kèm theo vào thư mục Chrdbust vừa cài đặt.

* Nếu muốn lưu bản GCB.Hlp (tiếng Anh), bạn có thể đổi tên file này trước khi chép GCB.hlp tiếng Việt vào.