|
Những hình
vuông bí ẩn |
|
Những hình vuông lấm tấm "hoa văn"
đen trắng xuất hiện khắp nơi (trên sản phẩm, trên vách,
trên cửa) tại Nhật Bản, bắt đầu lan rộng tại Châu Âu và
Mỹ. Bên trong hình vuông có những hình vuông nhỏ hơn,
những hạt vuông li ti cùng những vệt ngang dọc dường như
hỗn loạn. Những hình vuông bí ẩn ấy đang mở ra cuộc chơi
lớn dành cho mọi người. |
|
Giải mã hình vuông QR trước một cửa
hiệu ở Pháp |
|
Bên lề hội thảo Google Developer Day 2009
(11/9/2009) tại Prague (Cộng hòa Czech), Google tổ chức
một trò chơi sôi nổi: những người tham gia phải săn tìm
những hình vuông nho nhỏ ở nhiều nơi trong khu vực hội
thảo. Mỗi hình vuông tìm được có điểm thưởng tương ứng.
Giải thưởng của trò chơi dành cho ba người có số điểm
cao nhất. |
|
Hình vuông "lấm tấm" xuất hiện trên tường,
trên các đồ vật, trên màn chiếu trong các buổi thuyết
trình, trên thẻ tên (đeo trước ngực) của mọi người tham
dự hội thảo. |
|
Khi tìm được một hình vuông, người chơi
dùng phần mềm thích hợp trên điện thoại di động Android
hoặc iPhone để giải mã hình vuông. Chỉ cần hướng ống
kính của điện thoại di động về phía hình vuông ở khoảng
cách 30-60 cm, phần mềm giải mã trên điện thoại đọc được
ngay nội dung của hình vuông. Nội dung được mã hóa trong
hình vuông là một địa chỉ trên mạng (URL). Khi người
chơi bấm nút Open browser, trình duyệt tự động truy cập
địa chỉ nhận được. Theo cách như vậy, người chơi xem
được thông tin bổ sung về bài thuyết trình trong trường
hợp hình vuông xuất hiện trên màn chiếu, hoặc xem được
thông tin cá nhân của người đối diện trong trường hợp
hình vuông nằm trong thẻ tên. |
|
Để tham dự trò chơi, người chơi phải đăng
nhập ở trang thông tin bản thân bằng cách dùng điện
thoại di động giải mã hình vuông trong thẻ tên của chính
mình. |
|
Mỗi lần truy cập một trang thông tin của
hội thảo, người chơi được tăng điểm. Điểm số của người
chơi xuất hiện ngay trong trang đang xem. |
|
Điểm số nhiều ít khác nhau tùy theo độ khó.
Những hình vuông tại các vị trí hiểm hóc luôn ứng với
điểm số cao. Hình vuông trên thẻ tên ứng với điểm thưởng
cao hơn hình vuông trên các đồ vật vì đòi hỏi người chơi
phải... chào hỏi người đeo thẻ và xin phép giải mã thông
tin (Google khuyến khích khách tham dự hội thảo giao lưu
thân thiện). |
|
Trò chơi "săn tìm hình vuông" được lặp lại
ở mức cao hơn tại hội thảo Google I/O 2010
(27-28/5/2010) tổ chức tại California. "Phiên bản cải
tiến" của trò chơi bổ sung thử thách mới: sau thao tác
giải mã hình vuông để truy cập trang thông tin của hội
thảo, người chơi có thể được yêu cầu thực hiện vài việc
thích hợp với vị trí của mình (chẳng hạn, chụp ảnh từ vị
trí đó và chuyển ảnh về máy chủ). Thông tin về vị trí
(kinh độ, vĩ độ) hiện diện ngay trong URL mà hình vuông
chứa đựng, giúp cho hệ thống nhận biết chính xác vị trí
của người chơi. |
|
Trò chơi "công nghệ cao" vừa nêu dường như
chỉ có thể được tổ chức bởi các công ty lớn. Thực ra,
xét về bản chất, trò chơi có thể được thực hiện với chi
phí thấp dành cho mọi cuộc họp mặt. Công cụ mã hóa và
giải mã đều miễn phí, dễ dàng tìm được trên mạng. Hình
vuông có thể ẩn chứa thông điệp bất kỳ, có thể là một
câu hướng dẫn, cung cấp manh mối chỉ đến hình vuông kế
tiếp (theo cách thức của trò chơi "truy tìm kho báu"). |
|
Hình vuông bí ẩn trong trò chơi của Google
được gọi là mã QR (Quick Response) - một loại mã vạch
hai chiều. Mã QR là loại mã vạch cho phép giải mã nhanh,
do công ty Denso-Wave (công ty thuộc tập đoàn Toyota)
thiết kế từ năm 1994, nhằm lưu giữ thông tin trên từng
cấu kiện, dùng trong dây chuyền sản xuất ô-tô. |
|
Khác với mã vạch thông thường chỉ diễn đạt
thông tin theo chiều ngang, cả hai chiều (ngang và dọc)
của mã QR đều có ý nghĩa mã hóa, cho phép dung lượng
thông tin nhiều hơn hàng trăm lần. Thông tin chứa đựng
càng nhiều, hình vuông QR càng lớn. Trong thực tế, nội
dung của hình vuông QR thường không quá 800 ký tự (có
thể bao gồm ký tự Unicode). |
|
Mã QR có tính mở cao hơn mã vạch thông
thường. Công ty Denso-Wave giữ tác quyền đối với mã QR
nhưng công khai tài liệu kỹ thuật về mã QR và cam kết
không thu phí tác quyền. Điều này tạo điều kiện cho sự
xuất hiện nhiều phần mềm miễn phí để mã hóa và giải mã
QR. Với phần mềm giải mã QR trên điện thoại di động, mọi
người đều có thể đọc mã QR. Nhiều loại điện thoại di
động mới (Android, iPhone, Nokia) có sẵn phần mềm giải
mã QR. |
|
Sau Nhật Bản, mã QR được ứng dụng rộng rãi
tại Châu Âu và bắt đầu thâm nhập nước Mỹ. |
|
Kaywa (http://qrcode.kaywa.com) - công ty
cung cấp miễn phí công cụ mã hóa và giải mã QR, công ty
đi tiên phong trong việc ứng dụng mã QR tại Châu Âu -
vốn là công ty... "công nghệ thấp". Mặt hàng chủ yếu của
Kaywa là khăn choàng cổ. Doanh số của Kaywa tăng trưởng
lạ lùng khi Kaywa bắt đầu thay thế hoa văn trên khăn
choàng cổ bằng những hình vuông QR chứa đựng thông điệp
ngộ nghĩnh. |
Giải mã hình vuông QR diễn đạt địa chỉ
http://code.google.com/events/io/ |
|
Do sự phổ biến của kết nối Internet 3G, nội
dung của hình vuông QR thường là địa chỉ URL, giúp người
xem có thể truy cập nhanh trang thông tin thích hợp trên
web bằng điện thoại di động, không phải tự tay nhập địa
chỉ URL (đôi khi khá dài) vào trình duyệt. |
|
"Soi" hình vuông QR in trên sản phẩm (lon
nước ngọt Pepsi, hộp trà xanh Oishi,...) bằng điện thoại
di động, người dùng sản phẩm xem được ngay trang web
hướng dẫn chi tiết cách dùng sản phẩm và có thể chấm
điểm sản phẩm. Nhiều nhà sản xuất kích cầu bằng các lô
hàng giảm giá dành cho những người đầu tiên đọc hình
vuông QR trên sản phẩm. |
|
Theo cách tương tự, khách tham quan tại
viện bảo tàng hoặc địa điểm du lịch có thể tìm hiểu cặn
kẽ về hiện vật trước mắt, về sự kiện lịch sử, về đặc
điểm khí hậu, thổ nhưỡng tại vị trí đang đứng. Trên
trang báo in, hình vuông QR bên cạnh mỗi bài viết giúp
người đọc tham khảo số liệu, biểu đồ hoặc một đoạn phim
trên web có liên quan đến sự kiện được đề cập. |
|
“Ai cũng có thể tạo ra và giải mã
hình vuông QR nhưng hình vuông QR vẫn luôn bí ẩn, vẫn
luôn thúc giục người xem đi vào chiều sâu của nó.” |
|
Hình vuông QR bắt đầu xuất hiện ở góc màn
hình ti-vi, trên áo hoặc trên tường (với kích thước lớn)
trong những chiến dịch quảng bá sản phẩm. |
|
Công ty đồ chơi trẻ em Kid Robot tổ chức
cuộc săn tìm những rô-bốt đặc biệt có hình vuông QR
trong các cửa hàng tại New York. Tương tự trò chơi của
Google, giải thưởng được trao cho người tích lũy nhiều
điểm nhất trong việc giải mã hình vuông QR. Chắc chắn đó
là người đã bỏ công dạo quanh mọi gian hàng của Kid
Robot và tốn nhiều thời gian để xem xét từng sản phẩm. |
|
Tại ga tàu điện ngầm Ikebukuro ở Tokyo,
Công ty Walt Disney dùng các áp-phích (poster) quảng cáo
phim có hình vuông QR, giúp người qua lại dễ dàng truy
cập trang thông tin của phim (thiết kế riêng cho điện
thoại di động), bao gồm những bài viết giới thiệu phim
và trích đoạn phim (trailer). |
|
Để quảng cáo phim Quantum of Solace, Công
ty Sony tổ chức cuộc thi lớn mang tên Quantum Code (mật
mã lượng tử) tại Úc, trong đó hình vuông QR trên
áp-phích của phim dẫn người chơi đến những "nhiệm vụ tối
mật" phải hoàn thành trên mạng (giải mã hình vuông QR
xuất hiện trong các trích đoạn phim) và trên thực địa
(giải mã hình vuông QR tại các vị trí khác nhau trong
thành phố Sydney). |
Săn tìm hình vuông QR tại hội thảo Google Developer Day
(Prague 2009) |
|
Sáng tạo liên quan đến mã QR gây ngạc nhiên
nhiều nhất có lẽ thuộc về công ty Konami Digital
Entertainment. Trò chơi Love Plus của Konami (trên máy
Nintendo DS hoặc iPhone) cung cấp cho người chơi một
"người tình ảo" để chăm sóc theo thời gian thực, tương
tự trò chơi "nuôi gà ảo" Tamagotchi. "Người tình ảo" có
thể là một trong các nhân vật nữ sinh trung học mang tên
Nene, Manaka và Rinko, được vẽ theo phong cách manga.
Người chơi có thể trò chuyện đơn giản với Nene nhờ khả
năng nhận dạng giọng nói của Love Plus. Nene biết chào
hỏi duyên dáng và biết giận hờn khi không được quan tâm
đúng lúc. |
|
Tiến xa hơn nữa, Love Plus cho phép người
chơi chụp ảnh Nene (thậm chí chụp ảnh chung) bằng iPhone
ở nhiều địa điểm tại thành phố biển Atami (gần Tokyo),
những nơi có gắn sẵn hình vuông QR. Nhờ khả năng nhận
dạng hình ảnh, phần mềm Love Plus trên iPhone tự động
chồng hình của Nene vào ảnh chụp, tại vị trí đặt hình
vuông QR trong khung ảnh. Mã QR chỉ rõ địa điểm chụp ảnh
(ngoài bãi biển hoặc trong phòng trọ) cho phần mềm Love
Plus. Nhờ vậy, trong các ảnh chụp, Nene luôn có trang
phục thích hợp với từng địa điểm. |
|
Thật dị thường, hàng ngàn nam thanh niên
kéo đến Atami đều say mê Nene (hoặc Manaka, hoặc Rinko)
như người tình thực sự và tỏ ra nghiêm túc trong quan hệ
tình cảm (đã có người tổ chức lễ cưới với người tình
ảo!). |
|
Ai cũng có thể tạo ra và giải mã hình vuông
QR nhưng hình vuông QR vẫn luôn bí ẩn, vẫn luôn thúc
giục người xem đi vào chiều sâu của nó. Mã QR sẽ còn dẫn
đến những sáng tạo bất ngờ trong tương lai. |
|
NGỌC THẠCH |
|
[Đầu trang] |