|
Thế giới ảo -
Kỳ vọng ảo |
|
Vừa giống trò chơi trực tuyến trong không
gian ảo ba chiều, vừa giống một mạng xã hội, Second Life
(secondlife.com) thường được gọi là mạng xã hội 3D (3D
social network). Philip Rosedale - người sáng lập Second
Life năm 2003 - mong muốn xây dựng một thế giới ảo có
hoạt động kinh tế thực, chứ không chỉ là một loại hình
mạng xã hội. Số lượng thế giới ảo tương tự Second Life
xuất hiện ngày càng nhiều nhưng "nền kinh tế" của thế
giới ảo chưa thể cất cánh. |
|
Anshe Chung - Ailin Graef (Second
Life) |
|
Pierre Omidyar - người sáng lập eBay - một
trong những nhà đầu tư lớn của Second Life, nhận định:
"Thế hệ lớn lên cùng với trò chơi điện tử đang xóa nhòa
ranh giới giữa trò chơi và cuộc sống thực". Tìm cơ hội
kinh doanh trong thế giới ảo như Second Life dường như
là xu hướng tự nhiên. Rosedale thậm chí tin tưởng rằng
hoạt động kinh tế trong thế giới ảo (kinh doanh tài
chính, bất động sản, tiếp thị, đào tạo,...) sẽ trở nên
lớn hơn hoạt động tương ứng trong thế giới thực. |
|
Khi tham gia vào Second Life, mỗi người tự
chọn cho mình một tên gọi, một hiện thân (avatar) và
điều khiển hiện thân tùy ý để hòa nhập vào cuộc sống ảo.
Mỗi hiện thân có thể giao tiếp, mua bán với hiện thân
của những người khác bằng một loại tiền ảo gọi là “tiền
Linden” (có thể hoán đổi với tiền thực). Second Life cam
kết tôn trọng mọi tài sản ảo do người dùng tạo lập. |
|
Kermitt Quirk - Nathan Keir (Second
Life) |
|
Tuy cuộc sống ảo khởi đầu giống như một trò
chơi nhập vai, nhiều người nhanh chóng tìm ra cơ hội
kinh doanh thực sự, thay vì chỉ làm một kẻ lang thang.
Hiện thân mang tên Anshe Chung - điều khiển bởi Ailin
Graef, một phụ nữ người Đức gốc Hoa ở Frankfurt - tham
gia Second Life rất sớm, được xem là người giàu nhất
Second Life, trở thành triệu phú (tiền USD) nhờ kinh
doanh "bất động sản". Chung mua nhiều khu đất rộng rãi,
xây dựng những ngôi nhà thật đẹp (bằng công cụ do Second
Life cung cấp) để bán và cho thuê. Công ty Anshe Chung
Studio của cô thuê hẳn một nhóm thiết kế nội thất chuyên
nghiệp ở Vũ Hán (Trung Quốc) để tạo dựng những ngôi nhà
ảo hợp phong thủy. |
|
Trong bài "Cuộc sống ảo của tôi" (5/2006),
nhà báo Rob Hof (tạp chí Business Week) kể lại cuộc gặp
gỡ với Chung trong cuộc hành trình đầu tiên của ông vào
Second Life: "Tôi bước lên sàn gỗ bóng loáng của một
ngôi nhà có kiểu dáng Trung Quốc. Không khí yên bình như
ở miền quê. Có tiếng róc rách từ đài phun nước. Gió thổi
nhè nhẹ lay động tấm rèm đỏ ở cửa vào. Trong bộ váy xanh
tím thanh lịch, Anshe Chung mời tôi ngồi vào chiếc bàn
thấp, bày sẵn vài bát cơm trắng, vài tách trà xanh bốc
khói". Tất cả chỉ là hình ảnh trên màn hình và cuộc trò
chuyện được thực hiện qua bàn phím. Chung kể cho Hof
nghe câu chuyện lập nghiệp của cô, từ bước đầu ngỡ ngàng
trong thế giới ảo mà cô tự nhận là “giống như Alice rơi
vào hang thỏ”. |
|
Craig Altman - Chris Mead (Second
Life) |
|
Theo Hof, Second Life không phải là xứ sở
diệu kỳ trong câu chuyện về cô bé Alice, mà giống như sự
kết hợp của phim The Matrix (Ma trận) với mạng MySpace
và chợ eBay. Tuy vậy, Hof vẫn ngỡ ngàng khi dạo chơi bất
định trong Second Life: không có sứ mạng nào để thực
hiện, không có cái chi để… bắn (như trong những trò chơi
trực tuyến quen thuộc). Những cú bấm chuột giúp Hof di
chuyển tức thời từ chỗ này đến chỗ khác theo kiểu
teleport của phim Star Trek: |
|
“Click: Tôi xuất hiện trong hộp đêm
Angry Ant vào đúng "giờ khỏa thân". Các hiện thân trần
truồng nhảy múa điên loạn trên sân khấu. Chắc ở đây nóng
nực quá? |
|
Click: Tôi rớt vào một lớp học. Ai đó
đang thuyết trình về cách mua bán đất. Một đám đông hiện
thân ăn mặc sặc sỡ ngồi trên ghế, chăm chú lắng nghe. |
|
Click: Đột nhiên tôi thấy mình ở dưới
nước. Đàn cá bơi qua chỗ tôi thực ra cũng là một lớp
học. Hay nhỉ? |
|
Click: Tôi lọt vào phòng khám của một
bác sĩ trị bệnh tâm thần. Bác sĩ nói đặc giọng Anh, văng
tục luôn miệng. Sợ quá, tôi vội bấm nút teleport để
thoát đi ngay." |
|
FlipperPA Peregrine - Tim Allen
(Second Life) |
|
Cũng như cuộc sống thực, cuộc sống ảo có vô
vàn nhu cầu và việc đáp ứng nhu cầu có thể phát sinh lợi
nhuận. Hiện thân mang tên Kermitt Quirk - điều khiển bởi
Nathan Keir, một lập trình viên tại Úc - chú ý rằng cư
dân Second Life cũng cần... giải trí bằng trò chơi điện
tử. Anh kết hợp hai trò chơi quen thuộc, Bingo và
Tetris, tạo nên trò chơi mới Tringo. Quirk bán được vài
trăm bản sao Tringo với giá 15000 Linden (50 USD) một
bản. Keir cũng bán Tringo trong thế giới thực. Công ty
Nintendo mua Tringo để phát hành trên máy trò chơi Game
Boy Advance. |
|
Hiện thân mang tên Craig Altman - điều
khiển bởi Chris Mead (Anh) - kiếm được 90.000 USD mỗi
năm nhờ bán chương trình khiêu vũ, giúp cho những cặp
hiện thân có được bước nhảy tinh tế và cử chỉ âu yếm.
Với thu nhập từ Second Life, Mead quyết định nghỉ việc,
ở nhà giúp vợ trông nom ba con nhỏ. |
|
Hiện thân mang tên FlipperPA Peregrine -
điều khiển bởi Tim Allen (Mỹ) - mở cửa hàng thời trang
trong Second Life, nối dài cửa hàng thực của anh ở
Philadelphia. Cửa hàng ảo của Allen làm ăn khấm khá nhờ
vừa bán trang phục ảo, vừa bán trang phục thực (nhưng
thu tiền ảo). |
|
Fizik Baskerville - Justin
Bovington (Second Life) |
|
Justin Bovington (Anh) - giám đốc điều hành
một công ty tư vấn thương hiệu - chuyển phần lớn hoạt
động của công ty vào Second Life. Thông qua hiện thân
mang tên Fizik Baskerville, Bovington mua hẳn một hòn
đảo trong Second Life để tổ chức những sự kiện nhằm
khuếch trương các thương hiệu của khách hàng (Calvin
Klein, Reebok, Coca-Cola,...). |
|
Các công ty lớn như IBM, Intel, Wal-Mart,
Wells Fargo,... cũng kéo vào Second Life, thử nghiệm tổ
chức dịch vụ khách hàng hoặc những khóa huấn luyện nhân
viên. Trên 10.000 nhân viên của IBM thường xuyên vào
Second Life để hội họp. |
|
Tuy nhiên, đó là bức tranh lạc quan trước
cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008. Đến cuối tháng
6/2010, Second Life có 1,38 triệu người dùng hoạt động
nhưng không ít trong số đó đang tính đến chuyện thu hồi
vốn đầu tư. Sự phát triển của Second Life chững lại cũng
có phần do các thế giới ảo tương tự xuất hiện ngày càng
nhiều. |
|
Rất nhanh nhạy, Anshe Chung Studio mở rộng
kinh doanh sang các thế giới ảo khác: Frenzoo
(www.frenzoo.com) tại Hong Kong, Twinity
(www.metaversum.com) tại Đức, Entropia Universe
(www.mindark.com) tại Thụy Điển. |
|
Trình diễn thời trang trong Frenzoo |
|
Để cạnh tranh với Second Life, các thế giới
ảo khác miễn phí dịch vụ nhiều hơn, hướng đến lứa tuổi
cụ thể hơn và mang tính địa phương rõ nét hơn. Trong khi
Frenzoo tự định vị như một thế giới ảo của giới trẻ châu
Á, thế giới ảo HiPiHi (www.hipihi.com) thu hẹp đối tượng
hơn nữa, chỉ hướng đến người Trung Quốc. Riêng Imvu
(www.imvu.com) tập trung vào chức năng trò chuyện, cốt
sao cho cuộc trò chuyện giữa các hiện thân diễn ra trong
khung cảnh hữu tình, kỳ ảo. Dù chỉ được xem như một loại
hình trò chơi, một loại hình trò chuyện trực tuyến trong
không gian ảo (avatar chatting game, 3D instant
messenger), Imvu nhanh chóng thu hút đông đảo người
dùng, hơn cả Second Life. |
|
Trong khi BlueMars (bluemarsonline.com)
muốn vượt Second Life về sự tinh tế của thế giới ảo, từ
cảnh vật đến con người (dĩ nhiên, đòi hỏi cấu hình máy
mạnh hơn), Frenzoo quan tâm đến sự phổ biến diện rộng.
Frenzoo là thế giới ảo đầu tiên hoạt động dựa vào trình
duyệt (nhờ công nghệ Unity), chạy được trên mọi máy tính
cá nhân, trên iPhone/iPad và cả máy trò chơi Nintendo
Wii (các thế giới ảo khác thường yêu cầu người tham gia
phải cài đặt chương trình chuyên biệt). Frenzoo còn cho
phép cư dân của mình thoải mái tự tạo hiện thân, nhà cửa
và mọi vật dụng bằng những phần mềm thông dụng: 3ds Max,
Maya, Blender, Collada, Sketchup. Do hướng đến giới trẻ,
Frenzoo cho phép thay đổi hình thức của hiện thân một
cách tỉ mỉ, từ trang phục, kiểu tóc đến màu da, màu mắt,
màu môi. Frenzoo thường xuyên tổ chức cuộc thi trình
diễn thời trang, cuộc thi sáng tạo hiện thân… kỳ dị nhất
(tựa như “sinh vật ngoài hành tinh”). |
|
Cả Second Life và Frenzoo đều đang tìm cách
để người dùng Facebook dễ dàng tham gia thế giới ảo của
mình. Tuy vậy, có lẽ nền kinh tế trong thế giới ảo chỉ
lớn mạnh như hình dung của Rosedale nếu các thế giới ảo
liên thông hoặc hợp thành không gian chung. Nhưng đó là
điều rất khó xảy ra. |
|
AN NHIÊN |
|
[Đầu trang] |