|
Con đường mới
của "Già James" |
|
Trên đường phố, dù ở Sao Paulo (Brazil),
Hyderabad (Ấn Độ) hoặc Tokyo (Nhật Bản), không ít người
nhận ra James Gosling là cha đẻ của ngôn ngữ lập trình
Java, thường vây quanh ông để xin chữ ký, như thể "Già
James" là ngôi sao ca nhạc! Tính từ ngày công bố chính
thức 23/5/1995, ngôn ngữ Java nay đã 15 tuổi, trở thành
ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất thế giới (ngang với
ngôn ngữ C). Thế nhưng, trong những ngày này, chính "Già
James" cũng không rõ tương lai của ông sẽ ra sao sau khi
xin nghỉ việc ở Công ty Oracle. |
|
Ngày 2/4/2010 đánh dấu một bước ngoặt trong
cuộc đời của Gosling, ông không đến nơi làm việc thân
thuộc của mình nữa và... không biết nên làm gì trong
thời gian tới. Sau hơn hai thập kỷ gắn bó với Công ty
Sun Microsystems lừng danh, ông chứng kiến "mặt trời"
của mình lặn dần. Công ty Oracle đề nghị mua lại Sun từ
tháng 4/2009. Nay việc sáp nhập đã hoàn tất. Sau những
đợt cắt giảm nhân sự, cắt giảm lương bổng đối với những
nhân viên cũ của Sun, Oracle vẫn dành cho Gosling một vị
trí danh giá trong guồng máy mới: giám đốc kỹ thuật. |
|
"Tại sao tôi ra đi, thật khó giải thích, vì
nếu tôi nói thẳng, nói thật thì không có lợi cho ai cả.
Điều làm tôi buồn nhất là không còn được làm việc với
những người đầy tài năng mà tôi có đặc ân được gắn bó
với họ trong nhiều năm. Thực tình tôi không biết nên làm
gì tiếp theo ngoài việc nghỉ ngơi một thời gian trước
khi săn tìm việc mới. Tôi rời Oracle không phải vì có
chỗ làm mới nào đó tốt hơn...". Lời tâm sự của Gosling
trên trang blog của ông
(http://nighthacks.com/roller/jag) thoáng chút ngậm
ngùi. Không khó lắm để nhận ra từ câu chữ của Gosling sự
va chạm trong văn hóa công ty giữa những nhân viên cũ
của Sun và "ông chủ mới" Oracle. |
|
James Gosling |
|
Tuy Oracle cam kết tiếp tục phát triển công
nghệ Java, riêng với Gosling, có những mất mát không thể
bù đắp, chìm đắm cùng với cái tên Sun Microsystems. |
|
"Khi tôi gia nhập Sun vào năm 1984 (ôi
trời, không ngờ lâu đến thế!), một trong những điều hấp
dẫn nhất đối với tôi là công nghệ mạng máy tính của Sun:
mọi máy tính trong công ty đều có kết nối mạng. Vào thời
ấy, đó là chuyện hiếm thấy. Tôi quen biết Bill Joy và
Andy Bechtolsheim từ lâu. Họ rủ tôi về với Sun ngay từ
khi thành lập công ty vào năm 1982 nhưng không hiểu sao
tôi khờ dại từ chối. Ngày đó, Sun đề ra tôn chỉ lạ lùng:
"The Network is the Computer" (Mạng là Máy tính). Với
nhiều người, cách nói đó dường như vô nghĩa. Nhưng hãy
thử hình dung những việc có thể làm khi bạn kết nối
nhiều máy tính với nhau...". |
|
Khi mạng máy tính được hình thành, nó có
sức sống lạ thường. Đó là "máy tính" cực kỳ phức tạp và
thông minh. Những năm sau này, Gosling sửa lại tôn chỉ
của Sun cho súc tích hơn, mạnh mẽ hơn: "The Network Is"
(Mạng là tất cả). |
|
Công nghệ Java đã ra đời từ tầm nhìn xa
rộng đó. Tháng 12/1990, Sun khởi động dự án Green nhằm
định hình bước đi chiến lược trong thời kỳ phát triển
tiếp theo. Nhóm dự án Green lúc đầu gồm ba người:
Patrick Naughton, Mike Sheridan và James Gosling, nhanh
chóng đưa ra kết luận rằng một trong những "làn sóng"
của tương lai là sự hội tụ của các thiết bị gia dụng,
các thiết bị cá nhân dùng kỹ thuật số với máy tính. |
|
Bill Joy - "kiến trúc sư trưởng" (chief
scientist) của Sun - yêu cầu nhóm Green phải xây dựng
bằng được một công nghệ mới, tạo nên sức đột phá của Sun
trong tương lai. Nhóm Green thực hiện bước đầu tiên với
việc thiết kế một thiết bị cầm tay, có khả năng chạy
chương trình như máy tính. Những chuyên viên dày dạn
kinh nghiệm của bộ phận thiết kế máy tính SPARC (một sản
phẩm của Sun) được gọi vào nhóm Green. |
|
Tháng 3/1992, nhóm Green chế tạo hoàn chỉnh
sản phẩm mẫu mang tên Star Seven (*7). Máy tính cầm tay
*7 có màn hình chạm (touchscreen) với kích thước 5 inch,
hiển thị được màu sắc thực 16 bit, có khả năng kết nối
mạng không dây ở tần số 900MHz, dùng hệ điều hành Unix
nhỏ gọn (1 MB) trong bộ nhớ Flash. *7 được trang bị phần
mềm nền tảng để phát triển ứng dụng. Ứng dụng trên *7
không chỉ tạo ra giao diện người dùng trên màn hình gồm
những cửa sổ và nút bấm, mà còn có thể phát ra âm thanh,
hiển thị hình ảnh động với kênh trong suốt alpha. |
|
Ngay từ lúc đó, Joe Palrang - kỹ sư thuộc
nhóm Green - đã vẽ ra một "hoạt náo viên" mang tên Duke
để trình diễn trên màn hình của *7. Phần mềm nền tảng và
ngôn ngữ lập trình để phát triển ứng dụng trên *7 về sau
được đặt tên là Java. Chàng Duke trở thành biểu tượng
vui của công nghệ Java. |
|
Gosling thiết kế ngôn ngữ Java, viết trình
biên dịch và phần mềm nền tảng để chạy ứng dụng Java. |
|
"Nghề mới của tôi" - ảnh do James
Gosling dàn dựng |
|
Thật đáng kinh ngạc về những gì nhóm Green
đã tạo ra cách nay gần hai thập niên! Ý tưởng về phần
cứng và phần mềm thể hiện bởi *7 ngày nay được thực hiện
hoàn chỉnh bởi điện thoại dùng hệ điều hành Android của
Google. Phần mềm ứng dụng cho điện thoại Android cũng
được xây dựng trên một phần mềm nền tảng dễ dàng thích
nghi với sự đa dạng của phần cứng và cũng được lập trình
bằng ngôn ngữ Java. |
|
Đáng tiếc cho Sun, ở thời kỳ đầu thập niên
1990, *7 khó đi vào cuộc sống do giá thành quá cao (*7
đi trước thời đại quá xa). Dù vậy, Sun kiên trì đầu tư
xây dựng hoàn chỉnh công nghệ Java, từ kỹ thuật kết nối
mạng, kết nối với cơ sở dữ liệu, cho đến các chức năng
đồ họa 2D/3D và truyền thông đa phương tiện
(multimedia). |
|
Khi xuất hiện trình duyệt Netscape
Navigator, Sun lập tức hợp tác với Netscape để tìm "đất
dụng võ" cho công nghệ Java. Công nghệ Java kết hợp với
trình duyệt tạo nên nền tảng cho ứng dụng truyền qua
internet, độc lập với hệ điều hành. Năm năm sau đó, công
nghệ tương tự Java mang tên .NET của Microsoft ra đời
như một phương tiện chống trả mối đe dọa từ Java. |
|
Do bao quát nhiều lĩnh vực, Java không có
chức năng hiển thị hình vector động trên trang web. Thật
bất ngờ, thiếu sót "nhỏ bé" đó kích thích công nghệ
Flash xuất hiện. Khi lớn mạnh nhanh chóng từ nhu cầu
quảng cáo trên internet, Flash mới được bổ sung dần dần
những chức năng mà Java có từ lâu. |
|
Để công nghệ Java trở nên phổ biến, Sun
cung cấp miễn phí mã nguồn phần mềm nền tảng và trình
biên dịch Java. Phần mềm nền tảng Java sau trở thành
phần mềm nguồn mở. Việc xây dựng công cụ lập trình cho
Java cũng được Sun tiến hành dưới dạng dự án nguồn mở
(dự án NetBeans). |
|
Những năm sau này, Gosling tập trung vào
việc xây dựng các công cụ lập trình Java chuyên nghiệp
và nền tảng Java cho hệ thống điều khiển theo thời gian
thực (real-time system). |
|
Vốn là công ty cung cấp máy chủ mạnh và
giải pháp hệ thống thông tin lớn, rốt cuộc Sun đã không
đầu tư vào lĩnh vực điện tử tiêu dùng để tạo ra sản phẩm
phần cứng và phần mềm đặc thù (điều mà Apple đã làm với
iPhone) dù có những sáng tạo công nghệ đột phá từ rất
sớm trong lĩnh vực đó. Không chỉ Java, hệ điều hành
Solaris của Sun cũng được chuyển thành nguồn mở. Sun
muốn xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên phần mềm nguồn
mở nhưng điều đó hóa ra có lợi nhiều hơn cho các công ty
đối thủ. |
|
Khi Sun không còn nữa, một số chuyên gia
gạo cội của Sun, bạn bè của Gosling, không tiếp tục làm
việc cho Oracle, mở ra các công ty nhỏ. Gosling phân
vân: "Cái tạng của tôi phù hợp với việc nghiên cứu hơn
kinh doanh". Hơn nữa, trong bối cảnh kinh tế không mấy
khả quan của nước Mỹ, ông thấy rõ việc tiếp cận các
nguồn vốn trở nên rất khó khăn. |
|
Duke (đại diện Java) và Tux (đại
diện Linux) tiễn đưa Sun Microsystems (ảnh do James
Gosling dàn dựng) |
|
Có người dự đoán Gosling sẽ hợp tác với
Google trong dự án ngôn ngữ lập trình GO. Gosling cũng
có thể tham gia vào việc xây dựng nền tảng Google App
Engine do chuyên gia Tim Bray chủ trì (Tim Bray là bạn
cũ của Gosling ở Sun). |
|
Có ý kiến cho rằng với kinh nghiệm toàn
diện về Java, Gosling vô cùng thích hợp với việc phát
triển công nghệ .NET tại Microsoft, bên cạnh chuyên gia
Anders Hejlsberg (cha đẻ công cụ lập trình Turbo Pascal,
cha đẻ ngôn ngữ C#). Gosling và Hejlsberg sẽ là "khẩu
súng hai nòng" của công nghệ lập trình Microsoft. |
|
Những người thân quen khuyên Gosling nên
làm việc cho IBM, ở đó ông có thể xây dựng ngôn ngữ lập
trình mới mạnh hơn Java (thực ra, Gosling từng làm việc
cho IBM trước khi về với Sun). |
|
Lại có tin đồn Gosling sẽ trở về quê hương
Canada để dạy học. Chắc chắn ông sẽ là người thầy "đắt
giá" trong ngành Khoa học Máy tính. |
|
Thực ra, Gosling vẫn chưa thôi nghĩ về
Java: "Java còn sống rất lâu. Tuy con đường của Java trở
nên phức tạp nhưng sức sống của Java vẫn mạnh mẽ. Tôi sẽ
tiếp tục tham gia vào việc phát triển Java, chỉ có điều
hiện giờ tôi chưa biết sẽ tham gia như thế nào". |
|
Trên trang blog của mình, Gosling cảm ơn
những lời khuyên đầy tình cảm về công việc xứng tầm với
ông và hóm hỉnh trưng bày hình ảnh tương lai của mình:
người bán hotdog. |
|
AN NHIÊN |
|
[Đầu trang] |